Cách bố trí quạt công nghiệp cho xưởng may: vị trí, độ cao, hướng gió

Xưởng may nóng vì nhiều nguồn nhiệt cùng lúc: hàng chục động cơ máy may, bàn ủi và máy ép, đèn chiếu sáng và quan trọng nhất là con người làm việc nhiều giờ liên tục. Chỉ cần mua quạt rồi đặt tạm ở đâu đó thường không giải quyết được, vì gió có thể thổi bay vải, chỉ và rập, trong khi khu vực đông người nhất vẫn nóng. Bài viết này hướng dẫn cách bố trí quạt công nghiệp cho xưởng may: chọn loại quạt, độ cao, hướng gió, số lượng và những lỗi cần tránh. Xem toàn bộ mẫu tại danh mục quạt công nghiệp Nextfan.

Đặc điểm riêng của xưởng may khi bố trí quạt

Mỗi ngành có yêu cầu riêng về thông gió, và xưởng may có vài điểm cần lưu ý ngay từ đầu.

• Người ngồi cố định hàng giờ. Thợ may ngồi một chỗ, ít di chuyển, nên cần gió nhẹ đều thay vì gió mạnh thổi một hướng vào cổ, lưng.
• Vật liệu nhẹ. Vải, chỉ, rập giấy dễ bị gió thổi bay hoặc xô lệch nếu gió quá mạnh hoặc thổi ngang mặt bàn.
• Bụi vải và xơ vải. Gió mạnh làm xơ vải bay lơ lửng. Hướng gió hợp lý giúp xơ đi theo luồng ra ngoài thay vì tụ lại.
• Nhiệt từ máy ủi, ép. Khu ủi thường nóng và có hơi nước, nên cần xử lý riêng hoặc hút tại chỗ.
• Mặt bằng dài, các dãy máy song song. Hình dạng này cho phép tạo luồng gió dọc lối đi, tận dụng tốt quạt treo tường.

Nguyên tắc chung: gió đi dọc, hút ở cuối

Cách thông dụng nhất cho xưởng dài là tạo một luồng gió đi theo chiều dọc: lấy gió ở một đầu, thổi dọc các lối đi giữa các dãy máy và hút ra ngoài ở đầu còn lại. Luồng gió này mang theo hơi nóng và xơ vải ra khỏi khu làm việc thay vì khuấy chúng tại chỗ.

Trong sơ đồ trên, cửa hoặc cửa sổ lấy gió ở bên trái, các quạt treo tường đặt so le trên hai vách dài để đẩy gió dọc lối đi, và hai quạt hút ở đầu bên phải đưa không khí nóng ra ngoài. Phần quạt hút xem thêm tại danh mục quạt hút công nghiệp và bài thông gió cho xưởng may.

Chọn loại quạt phù hợp cho xưởng may

Quạt treo tường: lựa chọn chính

Dãy bàn may chiếm hầu hết sàn, nên quạt treo tường là lựa chọn hợp lý: không chiếm chỗ, gió ở trên cao đi qua đầu thợ. Các mẫu cỡ 750 mm như SLW 750, AFAN FW750 hay Haichi HCS 750 thường được dùng. Cỡ 750 mm hợp với không gian khoảng 20 – 50 m² theo bảng tham khảo của Nextfan. Giá xem trong bài bảng giá quạt công nghiệp 750.

Quạt đứng: bổ sung cục bộ

Quạt đứng hữu ích cho khu vực tạm, khu cắt, khu hoàn thiện hoặc góc gió chưa tới. Vì di chuyển được, nó bổ sung rất tốt cho hệ thống quạt treo. Nên đặt ở đầu các lối đi chính chứ không đặt giữa lối đi.

Quạt hút: lấy hơi nóng ra ngoài

Quạt thổi chỉ làm không khí chuyển động, không đưa nhiệt ra khỏi xưởng. Để giảm nhiệt thật sự cần quạt hút công nghiệp ở đầu xưởng hoặc trên mái, kết hợp cửa lấy gió phía đối diện. Khi xưởng rất rộng và trần cao, có thể xem xét quạt trần HVLS.

Độ cao và hướng quạt

• Độ cao treo. Mức tham khảo khoảng 2,2 – 2,5 m tính từ sàn: đủ cao để không va chạm và gió đi qua đầu người, đủ thấp để vẫn có sức gió. Trần rất cao có thể cần điều chỉnh giá đỡ.
• Hướng gió. Hướng theo lối đi giữa các dãy máy, không hướng thẳng vào mặt bàn hay vào thợ ở khoảng cách gần.
• So le hai vách. Đặt quạt so le giữa hai bên để gió không đối đầu nhau, tránh tạo xoáy và vùng chết.
• Khoảng cách giữa các quạt. Mức tham khảo mỗi quạt cỡ 750 mm phủ khoảng 20 – 50 m², nên các quạt cách nhau vài mét dọc vách. Điều chỉnh theo thực tế khi chạy thử.
• Tốc độ quạt. Dùng mức thấp đến trung bình cho khu may, tránh mức cao làm bay vải và rập.

Ví dụ tính số quạt cho xưởng 12 m × 30 m

Xưởng dài 30 m rộng 12 m có diện tích 360 m². Nếu mỗi quạt 750 mm phục vụ khoảng 40 m² (giữa mức 20 – 50 m² tham khảo), số quạt khoảng 360 ÷ 40 = 9 quạt. Thực tế nên làm tròn lên và điều chỉnh theo mật độ máy và độ nóng, tức khoảng 8 – 12 quạt treo tường, cộng thêm các quạt hút ở đầu xưởng. Đây chỉ là ví dụ minh họa, số liệu thực tế cần khảo sát. Xem công thức tổng quát trong bài cách tính số quạt công nghiệp theo diện tích.

Khu vực cần xử lý riêng trong xưởng may

Khu ủi, ép

Nhiệt và hơi nước tập trung tại đây. Nên đặt quạt hút gần nguồn nhiệt và không thổi gió ngược từ khu ủi sang khu may. Nếu không gian kín, hãy xem bài thông gió nhà xưởng theo từng ngành.

Khu cắt vải

Vải trải bàn cắt rất nhẹ, gió mạnh thổi ngang mặt bàn có thể làm xô lệch. Đặt quạt ở xa, hướng dọc theo chiều bàn, hoặc dùng mức gió thấp.

Khu kho vải và thành phẩm

Thường thông thoáng hơn nhưng cần tránh bụi bám lên hàng. Đặt quạt cho gió thổi ngang kho, không thổi từ khu bụi sang khu hàng sạch.

7 lỗi thường gặp khi bố trí quạt cho xưởng may

1. Đặt quạt đối đầu nhau. Hai luồng gió triệt tiêu, tạo vùng không khí quẩn.
2. Thổi thẳng vào thợ ở cự ly gần. Gây khó chịu, dễ cảm cúm và làm thợ phải đổi tư thế.
3. Chỉ có quạt thổi, không có đường thoát. Không khí nóng chỉ chuyển động mà không ra khỏi xưởng.
4. Dùng mức gió cao ở khu cắt. Vải xô lệch, rập bay, chất lượng sản phẩm giảm.
5. Treo quạt quá thấp. Nguy hiểm khi thợ đi lại hoặc vận chuyển hàng.
6. Treo lên vách yếu. Vách tôn mỏng rung và có thể lỏng ốc sau thời gian dài.
7. Quá tải điện. Bật hàng chục quạt cùng đường dây gây sụt áp, nóng dây, dễ cháy.

Quy trình triển khai gọn trong 4 bước

1. Đo mặt bằng. Ghi chiều dài, chiều rộng, độ cao trần, vị trí cửa, cửa sổ và các dãy máy.
2. Chọn luồng gió. Xác định đầu lấy gió và đầu hút, vẽ hướng gió dọc lối đi.
3. Chọn vị trí quạt. Đánh dấu vị trí quạt treo so le, kiểm tra tường, cột chịu lực và đường điện.
4. Chạy thử và điều chỉnh. Bật thử vào giờ nóng nhất, hỏi thợ ở từng dãy, chỉnh góc quay và tốc độ trước khi lắp cố định hết.

Làm theo thứ tự này giúp tránh phải khoan lại tường nhiều lần và biết rõ chỗ nào cần quạt bổ sung trước khi chốt số lượng.

An toàn và bảo trì

Xưởng may có nhiều xơ vải, rất dễ bám vào lồng quạt và động cơ. Nên ngắt điện và lau lồng quạt định kỳ, kiểm tra ốc bắt tường, tra dầu mỡ theo hướng dẫn. Xem thêm trong bài bảo trì quạt đứng, quạt treo tường công nghiệp. Dây điện đi gọn theo máng, không để vắt ngang lối đi. Lối thoát hiểm phải thông thoáng, không đặt quạt đứng chắn cửa.

Câu hỏi thường gặp

Xưởng may nên dùng quạt treo hay quạt đứng?

Nên ưu tiên quạt treo tường làm luồng gió chính vì không chiếm sàn, và dùng quạt đứng bổ sung ở khu vực tạm hoặc góc gió chưa tới.

Quạt có làm bay vải không?

Có nếu gió quá mạnh hoặc thổi ngang mặt bàn. Hãy dùng tốc độ thấp đến trung bình, hướng gió dọc lối đi thay vì vào mặt bàn.

Cần bao nhiêu quạt cho xưởng 300 m²?

Theo mức tham khảo 20 – 50 m² cho mỗi quạt 750 mm, khoảng 6 – 15 quạt tùy mật độ máy và độ nóng. Nên khảo sát thực tế để chọn số lượng chính xác.

Quạt thổi có thay được quạt hút không?

Không. Quạt thổi tạo cảm giác mát nhưng không đưa không khí nóng ra ngoài. Xưởng đông người nên kết hợp cả hai.

Bao lâu nên vệ sinh quạt trong xưởng may?

Do xơ vải nhiều, nên kiểm tra lồng quạt thường xuyên và vệ sinh định kỳ. Tần suất cụ thể phụ thuộc lượng xơ của xưởng.

Nhờ Nextfan tư vấn bố trí quạt cho xưởng may

Gửi cho Nextfan kích thước xưởng, số dãy máy, độ cao trần và vị trí cửa, kỹ thuật sẽ gợi ý số quạt, loại quạt và vị trí lắp. Xem toàn bộ mẫu tại danh mục quạt công nghiệp. Hotline/Zalo: 0913.834.085.

Xem thêm: Quạt đứng hay quạt treo tường · Bảng giá quạt công nghiệp 750 · Cách tính số quạt theo diện tích · Thông gió cho xưởng may