Quạt trần HVLS cho xưởng cơ khí nhiều khói bụi: nên và không nên

Xưởng cơ khí là nơi quạt trần HVLS vừa có ích vừa dễ dùng sai. Có ích vì xưởng thường rộng, trần cao, nhiều máy tỏa nhiệt và công nhân đi lại nhiều. Dễ dùng sai vì không khí trong xưởng cơ khí chứa khói hàn, bụi mài, hơi dầu, và một luồng gió lớn khuấy đều không khí có thể làm các chất này phát tán ra khắp xưởng thay vì được hút đi. Bài này giúp bạn phân biệt rõ khi nào nên dùng HVLS trong xưởng cơ khí, khi nào phải hút bụi và khói trước, và cách bố trí để hai việc không cản nhau.

Đặc điểm không khí trong xưởng cơ khí

• Khói hàn: chứa hạt mịn và khí độc hại, cần hút cục bộ tại nguồn.
• Bụi mài, cắt, đánh bóng: hạt kim loại và hạt mài, có thể gây hại phổi nếu hít lâu dài.
• Hơi dầu và dung dịch làm mát: bám lên mọi bề mặt, kể cả cánh quạt.
• Nhiệt từ máy và quá trình gia công: máy tiện, phay, máy cắt plasma, lò nhiệt luyện đều tỏa nhiệt.
• Tiếng ồn máy móc: thường cao, nên độ ồn của quạt ít là mối quan tâm chính, nhưng vẫn nên chọn quạt êm.

Nguyên tắc số một: hút khói bụi tại nguồn trước, khuấy gió sau

Quạt HVLS không lọc, không hút khói bụi ra ngoài. Nó chỉ làm không khí chuyển động. Nếu khói hàn đang tập trung ở một khu và được hút đi bởi chụp hút, việc thổi một luồng gió lớn qua khu đó có thể phá luồng hút và đẩy khói vào vùng thở của công nhân. Nguyên tắc an toàn:

1. Xử lý khói, bụi tại nguồn bằng chụp hút, bàn hút hoặc hệ thống hút bụi công nghiệp. Tham khảo hệ thống hút bụi công nghiệp.
2. Thoát khí nóng và khí thải ra ngoài bằng quạt hút. Xem quạt hút công nghiệp và quạt hướng trục công nghiệp.
3. Sau cùng mới bổ sung HVLS cho khu có người làm việc mà không phát sinh khói bụi đáng kể.

Thứ tự này không phải là rào cản, mà là cách tránh việc thiết bị này làm hỏng hiệu quả của thiết bị kia.

Phân vùng trong xưởng: nơi nên và không nên đặt HVLS

Với khu sơn, hãy xem bài thông gió khu phun sơn: nguyên tắc, chọn quạt hút và an toàn nếu có; không đặt quạt HVLS trong vùng phun sơn hay khu có nguy cơ cháy nổ nếu chưa được kỹ thuật đánh giá.

Cầu trục, giàn khung và chiều cao treo

Xưởng cơ khí nặng thường có cầu trục chạy dọc xưởng. Cầu trục, đường ray, cáp điện và móc cẩu chiếm không gian trên cao, nơi quạt HVLS cũng cần. Cần kiểm tra:

• Hành trình của cầu trục: quạt không được nằm trong vùng di chuyển của cầu trục và vật được nâng.
• Chiều cao treo và khoảng hở: do kỹ thuật xác nhận theo hướng dẫn nhà sản xuất.
• Kết cấu chịu tải: xà thép, giàn mái có khả năng chịu quạt không, xem bài lắp đặt quạt trần HVLS: kết cấu, chiều cao, an toàn.

Dầu mỡ bám cánh: vấn đề bảo trì đặc thù

Hơi dầu và bụi kim loại bám lên cánh quạt tạo thành lớp dính, bụi bám theo thành lớp bẩn. Lớp này tăng khối lượng cánh, có thể gây mất cân bằng và rung, đồng thời khó làm sạch nếu để lâu. Xưởng cơ khí nên lên lịch vệ sinh cánh và lưới thường xuyên hơn so với xưởng sạch. Xem bài bảo trì quạt trần công nghiệp HVLS để lập lịch.

Chọn size theo mặt bằng xưởng cơ khí

Diện tích tham chiếu theo thông số niêm yết của Nextfan: HVLS 3800 khoảng 400 m², HVLS 4200 khoảng 500 m², HVLS 5200 khoảng 700 m², HVLS 6200 khoảng 1.000 m² và HVLS 7300 khoảng 1.200 m². Máy móc lớn và vách ngăn làm giảm vùng gió thực tế, nên xưởng cơ khí thường cần dự phòng nhiều hơn xưởng trống. Chi tiết cách tính xem ở chọn quạt HVLS theo diện tích nhà xưởng.

Nhiệt từ máy và lò: HVLS giúp được đến đâu

Với khu gia công thông thường, gió từ HVLS giúp công nhân cảm thấy dễ chịu hơn. Với khu lò nhiệt luyện, lò nung, máy cắt plasma, nhiệt sinh ra rất lớn tại một điểm. Gió không giải quyết được nguồn nhiệt này; cần hút nhiệt tại chỗ, che chắn bức xạ và có khu nghỉ có thông gió. HVLS chỉ là lớp bổ sung ở khu làm việc xung quanh.

Điện và vận hành

Xưởng cơ khí thường có điện 3 pha, nên không gặp khó khăn lớn với các size 5200 trở lên dùng 380/220V. Công suất niêm yết từ 0,4 đến 1,5 kW. Ví dụ quạt 1,4 kW chạy 12 giờ mỗi ngày, 26 ngày mỗi tháng tiêu thụ tối đa khoảng 437 kWh, và thực tế thấp hơn khi chạy tốc độ thấp. Cần tính thêm điện của hệ thống hút khói bụi nếu có.

Bốn dấu hiệu cho thấy xưởng cần hút bụi trước khi lắp HVLS

• Sau một ca làm việc, bề mặt máy và bàn làm việc phủ lớp bụi kim loại hoặc bụi mài rõ rệt.
• Công nhân thường xuyên ho, cay mắt hoặc phải đeo khẩu trang suốt ca vì khói hàn.
• Tầm nhìn trong xưởng bị mờ khi nhiều máy cùng chạy.
• Có mùi dầu, mùi dung môi hoặc mùi khét kéo dài sau giờ làm.

Nếu xưởng của bạn có một trong bốn dấu hiệu trên, hãy giải quyết khói bụi trước. Nếu chỉ lắp HVLS rồi tăng tốc độ, bạn có thể làm không khí khó chịu hơn thay vì dễ chịu hơn.

Sắp xếp thứ tự đầu tư cho xưởng cơ khí

1. An toàn lao động và khói bụi: chụp hút khói hàn, hệ thống hút bụi mài.
2. Thông gió thoát nhiệt: quạt hút mái, quạt hút tường.
3. Quạt HVLS: bổ sung cho khu làm việc không phát sinh khói bụi, xem quạt trần công nghiệp HVLS cho nhà xưởng.

Thứ tự này đảm bảo sức khỏe công nhân được ưu tiên trước thoải mái, và mỗi đồng đầu tư đều phát huy tác dụng.

Ví dụ bố trí cho xưởng cơ khí 2.000 m²

1. Khu hàn 300 m²: lắp chụp hút khói hàn và quạt hút ra ngoài, không đặt HVLS trực tiếp.
2. Khu mài, đánh bóng 200 m²: hệ thống hút bụi riêng, cách ly bằng vách nếu có thể.
3. Khu gia công khô 1.000 m²: một quạt HVLS 6200 (khoảng 1.000 m² tham chiếu).
4. Kho và khu lắp ráp 500 m²: một quạt HVLS 4200 hoặc 5200 tùy chiều cao trần.

Đây chỉ là ví dụ về cách suy nghĩ phân vùng, không phải thiết kế cho công trình thật. Xưởng của bạn cần được kỹ thuật khảo sát để có phương án cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Quạt HVLS có hút khói hàn không?

Không. HVLS chỉ làm không khí chuyển động. Khói hàn phải được hút tại nguồn bằng chụp hút hoặc hệ thống hút chuyên dụng.

Có nên lắp HVLS ngay trên khu hàn không?

Không nên đặt trực tiếp. Nếu cần, hãy đặt lệch khỏi khu hàn, chạy tốc độ thấp và đảm bảo hệ thống hút cục bộ vẫn hoạt động hiệu quả.

Quạt bám dầu mỡ thì xử lý thế nào?

Lên lịch vệ sinh cánh và lưới thường xuyên, dùng dung dịch tẩy dầu phù hợp, ngắt điện trước khi làm. Chi tiết trong bài bảo trì.

Xưởng có cầu trục có lắp được không?

Có thể, nếu quạt nằm ngoài hành trình cầu trục và kết cấu chịu tải đạt yêu cầu. Cần khảo sát thực tế trước.

Nhờ Nextfan khảo sát và tư vấn

Mỗi công trình có chiều cao trần, kết cấu mái và mật độ vật cản khác nhau, nên cách chắc chắn nhất là để kỹ thuật xem trực tiếp. Hãy gửi cho Nextfan mặt bằng, chiều cao trần, nguồn điện và nhu cầu sử dụng, chúng tôi sẽ đề xuất size, số lượng và vị trí lắp.

Nextfan sản xuất trực tiếp, hơn 15 năm kinh nghiệm, trên 500 công trình.

📞 Hotline/Zalo: 0913.834.085 · Email: kt.nextfan@gmail.com

Xem thêm: quạt trần HVLS hay quạt công nghiệp thường, thông gió nhà xưởng theo từng ngành, danh mục quạt trần công nghiệp HVLS Nextfan.