Quạt chịu nhiệt 400°C khác quạt thông gió thường ở đâu?

Nhìn từ ngoài, quạt hút khói chịu nhiệt và quạt thông gió thường khá giống nhau: cùng là cánh quay trong vỏ trụ, cùng có động cơ. Nhưng khi nhiệt độ lên vài trăm độ, chỉ một trong hai còn chạy. Bài này giải thích quạt chịu nhiệt 400°C khác quạt thường ở những điểm nào, cách đọc thông số “400°C trong 2 giờ” và những câu cần hỏi nhà cung cấp trước khi mua.

Nextfan sản xuất trực tiếp quạt công nghiệp, 15 năm kinh nghiệm, hơn 500 công trình. Các mẫu quạt hút khói chịu nhiệt có trong danh mục quạt hút khói công nghiệp.

Quạt chịu nhiệt dùng để làm gì?

Quạt chịu nhiệt (còn gọi quạt hút khói PCCC) có nhiệm vụ đưa khói nóng, khí nóng và khí độc ra khỏi công trình khi có cháy. Nó nằm trong hệ thống an toàn: nếu quạt dừng giữa chừng, khói quay lại tích tụ và đường thoát hiểm bị che khuất. Ngược lại, quạt thông gió thường chỉ cần chịu được nhiệt độ làm việc bình thường của nhà xưởng, khoảng nhiệt độ môi trường và hơi ấm từ sản xuất.

Hiểu đơn giản: quạt thường được thiết kế để chạy mỗi ngày trong điều kiện bình thường; quạt chịu nhiệt được thiết kế để chạy trong lúc điều kiện cực đoan, và có thể nằm im nhiều tháng giữa hai lần dùng.

Năm điểm khác nhau chính

1. Nhiệt độ và thời gian chịu nhiệt

Đây là thông số quyết định. Một quạt chịu nhiệt luôn ghi hai con số đi cùng nhau: nhiệt độ và thời gian. Ví dụ dòng quạt hướng trục hút khói PCCC chịu nhiệt QT-CN chịu 400°C trong 2 giờ. Chỉ ghi “chịu nhiệt cao” mà không có hai con số này thì chưa đủ để so sánh hay đưa vào hồ sơ. Mức nhiệt và thời gian mà công trình yêu cầu nằm trong hồ sơ thiết kế PCCC, nên bước đầu tiên là lấy yêu cầu đó rồi mới chọn quạt.

2. Động cơ

Động cơ là bộ phận dễ hỏng nhất khi nóng. Quạt chịu nhiệt dùng động cơ được chọn cho môi trường nhiệt cao, thường có cấp cách điện cao hơn và kết cấu làm mát phù hợp. Dòng QT-CN dùng động cơ Motology (Malaysia). Khi so sánh các nhà cung cấp, hãy hỏi rõ động cơ thuộc hãng nào, cấp cách điện bao nhiêu và có giấy tờ kèm theo không.

3. Cánh, vỏ và kết cấu

Ở nhiệt độ cao, vật liệu giãn nở và mất độ cứng. Cánh và vỏ cần làm từ vật liệu giữ được hình dạng, khe hở giữa cánh và vỏ phải đủ để không kẹt khi nóng lên. Dòng QT-CN dùng vỏ thép sơn tĩnh điện, có khung đỡ và lưới bảo vệ. Với môi trường ẩm, ăn mòn có thể xét vật liệu khác, ví dụ quạt hướng trục inox 304, nhưng cần xác nhận mức chịu nhiệt riêng của từng sản phẩm.

4. Ổ trục và mỡ bôi trơn

Mỡ thường chảy lỏng và mất tác dụng khi nóng. Quạt chịu nhiệt cần ổ trục và mỡ phù hợp với dải nhiệt làm việc. Đây là chi tiết khó thấy từ bên ngoài nên càng cần giấy tờ và cam kết bảo hành rõ ràng.

5. Hồ sơ đi kèm

Quạt chịu nhiệt không chỉ là sản phẩm mà còn là hồ sơ: giấy chứng nhận xuất xưởng, giấy tờ chứng minh khả năng chịu nhiệt, thông số lưu lượng, cột áp. Với dòng QT-CN, Nextfan bàn giao giấy chứng nhận xuất xưởng và giấy tờ chịu nhiệt. Thiếu hồ sơ, quạt có thể khó được chấp nhận khi nghiệm thu dù thông số tốt.

Bảng so sánh nhanh

Cách đọc “400°C trong 2 giờ”

Con số này có nghĩa quạt được thiết kế để duy trì hoạt động khi khói đi qua ở 400°C trong tối đa 2 giờ, đủ cho thời gian thoát hiểm và chữa cháy theo kịch bản đã tính. Nó không có nghĩa quạt chạy được mãi ở nhiệt độ đó, cũng không có nghĩa mọi bộ phận của hệ thống như ống gió, cửa gió, van chịu được như nhau. Cả chuỗi từ miệng hút đến quạt và đường xả đều phải phù hợp với yêu cầu chịu nhiệt của hồ sơ.

Cũng cần phân biệt nhiệt độ khói đi qua quạt với nhiệt độ môi trường quanh động cơ. Tùy cách lắp, động cơ có thể nằm trong luồng khói hoặc ngoài luồng khói. Hãy hỏi nhà cung cấp quạt thiết kế theo kiểu nào và thông số 400°C áp dụng cho điều kiện nào, để chọn đúng vị trí lắp.

Chịu nhiệt không có nghĩa là chống cháy nổ

Hai khái niệm này hay bị nhầm. Quạt chịu nhiệt chạy được khi khói nóng đi qua; quạt chống cháy nổ (phòng nổ) không tạo tia lửa khi hút hơi hoặc bụi dễ cháy. Một quạt có thể đạt cái này mà không đạt cái kia. Nếu công trình vừa có hơi dung môi vừa cần hút khói sự cố, cần hai yêu cầu riêng và phải xem xét kỹ thiết kế với đơn vị tư vấn. Đừng suy ra quạt này làm được việc của quạt kia.

Khi nào quạt thường là đủ?

Nếu chỉ cần thông gió, hút hơi ẩm, hút mùi, hút khói hàn tại nguồn trong sản xuất hằng ngày, quạt thường hoặc quạt chuyên dụng cho từng ngành là đủ và kinh tế hơn. Ví dụ hút khói hàn xem bài thông gió xưởng cơ khí, hàn. Nếu khu vực có hơi dung môi dễ cháy, vấn đề không phải chịu nhiệt mà là chống cháy nổ, xem quạt hút chống cháy nổ. Ba nhóm này giải quyết ba rủi ro khác nhau: chịu nhiệt khi cháy, chống nổ khi có hơi dễ cháy, và thông gió bình thường.

Các model QT-CN và chọn thế nào

Dòng QT-CN có 10 model từ Ø300 đến Ø1000, lưu lượng 3.000 đến 48.000 m³/h, cột áp 100 đến 550 Pa, công suất 0,5 đến 15 HP. Giá chưa VAT từ 5,7 triệu (Ø300) đến 34,16 triệu (Ø1000). Muốn chọn, hãy bắt đầu từ lưu lượng và cột áp yêu cầu của hồ sơ thiết kế, rồi tìm model có lưu lượng đủ tại cột áp đó, cộng thêm biên an toàn hợp lý. Bài hút khói tầng hầm cần tính những gì đi chi tiết quy trình này.

Chi phí: đừng chỉ nhìn giá quạt

Giá quạt chỉ là một phần. Tổng chi phí còn gồm động cơ và tủ điện đủ tải, ống gió và cửa gió chịu nhiệt, bù gió, lắp đặt và chạy thử. Chọn quạt rẻ hơn nhưng thiếu giấy tờ chịu nhiệt có thể khiến cả hệ thống phải làm lại khi nghiệm thu, tốn nhiều hơn khoản tiết kiệm ban đầu. Ngược lại, chọn quạt quá lớn so với yêu cầu cũng làm tăng chi phí điện và tủ điện không cần thiết. Cách làm hợp lý là chốt yêu cầu từ hồ sơ, chọn model sát yêu cầu, rồi so sánh giá trên cùng mặt bằng hồ sơ.

Sáu câu hỏi nên đặt cho nhà cung cấp

• Quạt chịu bao nhiêu độ và trong bao lâu, có giấy tờ chứng minh không?
• Động cơ hãng nào, cấp cách điện bao nhiêu?
• Thông số lưu lượng và cột áp đo ở điều kiện nào?
• Quạt dùng được cho thông gió hằng ngày không, hay chỉ cho sự cố?
• Hồ sơ bàn giao gồm những gì?
• Bảo hành bao lâu, ai hỗ trợ khi cần thay thế?

Câu trả lời mơ hồ (“chịu nhiệt tốt”, “dùng bền”) là tín hiệu cần hỏi thêm. Một nhà cung cấp tốt sẽ trả lời bằng con số và giấy tờ.

Bảo trì quạt chịu nhiệt

Vì quạt chịu nhiệt thường nằm yên lâu, hỏng hóc hay xuất hiện khi khởi động: kẹt ổ trục, hỏng tụ, đứt dây. Nên chạy thử định kỳ, kiểm tra cánh, ổ trục, dây điện và lưới bảo vệ, ghi lại biên bản. Hỏng hóc phát hiện khi chạy thử có thể sửa dễ dàng; phát hiện khi có cháy thì đã muộn.

Câu hỏi thường gặp

Quạt chịu nhiệt có dùng thay quạt thông gió được không?

Có thể dùng, nhưng giá thường cao hơn nên không kinh tế nếu chỉ cần thông gió thường ngày.

Quạt thông gió thường có dùng hút khói PCCC được không?

Không. Nó không được thiết kế và không có giấy tờ chịu nhiệt, nên không đáp ứng hồ sơ PCCC.

QT-CN chịu nhiệt bao nhiêu?

400°C trong 2 giờ, theo thông tin sản phẩm. Động cơ Motology (Malaysia), bảo hành 12 tháng.

Giá quạt chịu nhiệt cao hơn bao nhiêu?

Tùy model và nhà cung cấp, nên so sánh trên cùng điều kiện nhiệt độ, thời gian và hồ sơ. Giá QT-CN niêm yết từ 5,7 triệu đồng, chưa VAT.

Cần chọn quạt chịu nhiệt cho công trình? Xem quạt hút khói chịu nhiệt Nextfan hoặc gọi Zalo 0913.834.085, email kt.nextfan@gmail.com để được tư vấn theo hồ sơ thiết kế.