Ở những nơi có khí, hơi dung môi hoặc bụi dễ cháy, một tia lửa nhỏ từ động cơ hay công tắc cũng có thể gây cháy nổ. Quạt hút thông thường không được thiết kế cho môi trường này. Quạt hút chống cháy nổ (quạt phòng nổ) dùng động cơ và kết cấu đặc biệt để không tạo nguồn gây cháy, đồng thời hút khí độc hại ra ngoài để giữ nồng độ dưới ngưỡng nguy hiểm. Bài này giải thích khi nào cần dùng quạt phòng nổ, cách chọn và những điều cần xác định trước khi mua.
Nextfan có quạt hút công nghiệp phòng nổ và động cơ phòng nổ Motology cho các công trình có nguy cơ cháy nổ.

Nội dung
Khi nào cần dùng quạt hút phòng nổ
Khi trong không khí có thể xuất hiện hỗn hợp khí, hơi hoặc bụi dễ cháy ở nồng độ đủ để bắt lửa. Các nơi thường gặp:
- Nhà máy hóa chất, sơn, mực in, dược phẩm.
- Kho xăng dầu, khí gas, trạm pha chế dung môi.
- Xưởng gỗ, xay nghiền bột, silo chứa hạt và bột mịn (bụi dễ cháy).
- Phòng pin, ắc quy và các khu vực thoát khí dễ cháy khác.
Quạt phòng nổ khác quạt thường ở đâu
- Động cơ phòng nổ: vỏ dày, kín, ngăn tia lửa và nhiệt từ bên trong động cơ truyền ra môi trường, kể cả khi có sự cố bên trong.
- Kết cấu hạn chế tia lửa: vỏ và cánh được chọn vật liệu, khe hở giữa cánh và vỏ giữ đủ lớn để cánh không va chạm, không sinh tia lửa do ma sát.
- Nối đất và chống tĩnh điện: thiết bị và ống gió cần được nối đất để tránh tĩnh điện tích tụ.
- Thiết bị điện đi kèm: tủ điện, công tắc và dây dẫn trong khu vực nguy hiểm cũng phải phù hợp.
Động cơ phòng nổ Motology series MEXD của Nextfan có cấp bảo vệ IP55, cách điện cấp F và dải công suất từ 0,12 kW đến 200 kW. Chi tiết xem tại trang sản phẩm.

Những thông tin cần xác định trước khi chọn
- Loại chất nguy hiểm: khí và hơi (xăng, dung môi, gas) hay bụi (bột, gỗ, kim loại mịn). Hai loại này có yêu cầu thiết bị khác nhau.
- Cấp độ vùng nguy hiểm: mức độ thường xuyên xuất hiện hỗn hợp cháy nổ (vùng có nguy cơ thường xuyên, thỉnh thoảng hoặc hiếm khi). Việc phân vùng nên do đơn vị an toàn hoặc PCCC có chuyên môn xác định theo tiêu chuẩn.
- Nhóm khí và nhiệt độ bề mặt tối đa: thiết bị phải phù hợp với nhóm khí cụ thể và nhiệt độ bề mặt phải thấp hơn nhiệt độ tự cháy của chất đó.
- Lưu lượng và cột áp cần thiết: tính theo lượng khí phát sinh và yêu cầu giữ nồng độ dưới ngưỡng nổ, xem cách tính ở bài cách tính lưu lượng và số lượng quạt hút.
- Vật liệu chống ăn mòn: nếu khí còn có hóa chất ăn mòn, xem bài quạt hút hóa chất chống ăn mòn: inox, nhựa PP và FRP.
- Nhiệt độ và điện áp làm việc.
Chọn loại quạt phòng nổ theo hệ thống
- Quạt hướng trục phòng nổ: thông gió chung hoặc ống ngắn trong khu vực có nguy cơ cháy nổ, lưu lượng lớn.
- Quạt ly tâm phòng nổ: hút cục bộ tại nguồn, ống dài hoặc có lọc, cột áp cao.
Phân biệt hai loại xem bài so sánh quạt hút vuông, quạt hút mái, quạt hướng trục và quạt ly tâm.
Quạt phòng nổ khác quạt hút khói PCCC như thế nào
Hai loại thiết bị phục vụ hai mục đích khác nhau:
| Tiêu chí | Quạt phòng nổ | Quạt hút khói PCCC |
|---|---|---|
| Mục đích | Hút khí, hơi, bụi dễ cháy nổ, ngăn hình thành đám cháy nổ | Hút khói nóng khi đã có cháy để thoát hiểm, chữa cháy |
| Điểm đặc trưng | Không sinh nguồn cháy | Chịu nhiệt cao trong thời gian quy định |
| Thời điểm hoạt động | Vận hành thường xuyên | Khi có sự cố cháy |
Một công trình có thể cần cả hai. Chi tiết về quạt hút khói xem bài tiêu chuẩn quạt hút khói PCCC.
Lắp đặt và bảo trì an toàn
- Chỉ lắp đặt, đấu điện bởi nhân sự có chuyên môn về thiết bị phòng nổ.
- Không tự ý thay động cơ thường vào quạt phòng nổ hoặc ngược lại.
- Kiểm tra định kỳ độ kín của hộp đấu dây, nối đất, tình trạng vòng bi và khe hở cánh.
- Giữ hồ sơ thông số và nhãn thiết bị để phục vụ kiểm tra an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Quạt hút inox có phải là quạt phòng nổ không?
Không. Inox chống ăn mòn, còn phòng nổ liên quan đến động cơ và khả năng không tạo nguồn cháy. Hai tính chất này có thể cần cùng lúc.
Có thể dùng quạt thường trong xưởng sơn không?
Nếu khu vực có hơi dung môi dễ cháy ở nồng độ nguy hiểm thì không nên. Cần đánh giá vùng nguy hiểm và chọn thiết bị phù hợp.
Nextfan tư vấn những gì?
Nextfan tư vấn chọn quạt và động cơ theo thông tin loại chất, lưu lượng, nhiệt độ và điện áp. Việc phân vùng nguy hiểm cần có đơn vị an toàn xác định theo quy định.
📞 Gọi ngay: 0913.834.085
Xem thêm: Quạt hút công nghiệp · Quạt hút hóa chất chống ăn mòn: so sánh inox, nhựa PP và FRP · Quạt hút công nghiệp 1 pha hay 3 pha, 220V hay 380V: nên chọn loại nào


