Cách chọn quạt ly tâm trung áp theo lưu lượng và cột áp: 4 bước kèm ví dụ

Chọn sai quạt ly tâm thường không phải vì chọn nhầm hãng, mà vì chọn theo công suất motor thay vì theo điểm làm việc của hệ thống. Bài này hướng dẫn 4 bước chọn quạt ly tâm trung áp theo lưu lượng và cột áp, dùng đúng số liệu trong bảng thông số 4-72A của Nextfan, kèm ví dụ minh họa để bạn tự áp dụng.

Hiểu đúng hai thông số: lưu lượng và cột áp

Lưu lượng (m³/h) là lượng không khí quạt chuyển đi trong một giờ. Cột áp (Pa) là áp suất quạt tạo ra để đẩy không khí qua toàn bộ hệ thống: chụp hút, đường ống, co cút, van gió, thiết bị lọc. Hai thông số này không độc lập. Với một quạt cố định, lưu lượng càng lớn thì cột áp càng giảm, nên trong bảng thông số luôn có dải như 1223~1981 m³/h ứng với 855~482 Pa. Quạt chỉ hoạt động tại một điểm trên đường đặc tính đó, và điểm ấy do hệ thống của bạn quyết định, không phải do nhãn quạt.

Biểu đồ cho thấy cột áp tối đa tăng dần theo size ở motor 2 cực: từ 855 Pa (size 2.5A) lên 4.152 Pa (size 5.6A). Với motor 4 cực (khoảng 1.400 vòng/phút), cột áp thấp hơn nhiều: size 4A chỉ còn 501~329 Pa so với 2014~1320 Pa ở motor 2 cực. Vì vậy khi so sánh hai quạt, luôn so ở cùng vòng tua.

Bước 1: Xác định lưu lượng cần thiết

Cách tính phụ thuộc mục đích sử dụng. Với hệ thống hút bụi hoặc hút mùi, lưu lượng bằng tổng lưu lượng của từng chụp hút cộng lại. Mỗi chụp hút có lưu lượng bằng diện tích miệng hút nhân tốc độ gió yêu cầu tại miệng. Với thông gió chung, lưu lượng bằng thể tích không gian nhân số lần trao đổi không khí mỗi giờ. Bạn có thể tham khảo thêm kinh nghiệm chọn mua quạt ly tâm để có thêm khung tham chiếu.

Ba sai sót hay gặp khi tính lưu lượng là: cộng thiếu một vài nhánh hút, quên rằng một số chụp hút không mở cùng lúc nhưng hệ thống vẫn phải chạy được ở trường hợp xấu nhất, và lấy số của bản vẽ cũ khi nhà xưởng đã thêm máy. Hãy ghi lưu lượng cần thiết thành một con số rõ ràng, kèm nguồn tính, trước khi tìm quạt.

Bước 2: Tính cột áp của hệ thống

Cột áp cần thiết bằng tổng tổn thất áp suất trên đường đi của gió. Có thể chia làm các thành phần sau.

• Tổn thất ma sát trên ống thẳng: tăng theo chiều dài ống và tốc độ gió trong ống.
• Tổn thất cục bộ: tại co, tê, côn thu, van gió, miệng hút, miệng xả.
• Tổn thất qua thiết bị: cyclone, túi vải, tháp xử lý, lưới lọc. Đây thường là phần lớn nhất và thay đổi theo mức bụi bám. Hãy lấy giá trị ở trạng thái lọc đã bẩn, không phải lúc mới thay.

Sau khi cộng, nên có dự phòng. Mức dự phòng cụ thể tùy mức độ chắc chắn của số liệu; theo kinh nghiệm thực tế, hệ thống mới tính trên giấy nên chừa dư địa lớn hơn hệ thống đã đo đạc thực tế. Bài chọn quạt ly tâm hút bụi theo trở lực hệ thống trình bày chi tiết hơn về cách quy đổi trở lực.

Bước 3: Đối chiếu với bảng thông số

Có hai con số, ví dụ 6.000 m³/h và 1.200 Pa, bạn tìm trong bảng dòng có dải lưu lượng chứa 6.000 m³/h và tại điểm đó cột áp lớn hơn 1.200 Pa. Dưới đây là ví dụ minh họa cho bạn hình dung, không phải công trình có thật.

Ví dụ minh họa A: hệ thống cần 3.000 m³/h, cột áp 900 Pa. Nhìn bảng 4-72A motor 2 cực: size 3.2A (2,2 kW, 2800 vòng/phút) có lưu lượng 1688~3517 m³/h và cột áp 1300~792 Pa. Nội suy tại 3.000 m³/h, cột áp nằm khoảng giữa dải, hơn 900 Pa một chút, nên size này đáp ứng được. Chọn size nhỏ hơn như 2.8A (1131~2536 m³/h) thì không đủ lưu lượng.

Ví dụ minh họa B: hệ thống cần 5.000 m³/h, cột áp 400 Pa. Motor 2 cực sẽ cho dư áp lớn. Size 4A motor 4 cực (1,1 kW, 1400 vòng/phút) có 2006~3700 m³/h, không đủ lưu lượng. Size 4.5A motor 4 cực (1,1 kW) có 2856~5281 m³/h và 634~416 Pa, lưu lượng 5.000 m³/h nằm gần cuối dải, cho cột áp khoảng hơn 400 Pa theo nội suy, vừa đủ nhưng rất sát giới hạn. Trong trường hợp này nên xem xét 5A motor 4 cực (2,2 kW, 3864~7728 m³/h, 790~502 Pa), có dư địa tốt hơn.

Điều rút ra: không chọn điểm sát mép dải. Quạt làm việc gần cuối dải lưu lượng thường kém ổn định và có hiệu suất thấp. Điểm làm việc lý tưởng nằm ở khoảng giữa đường đặc tính.

Bước 4: Chọn truyền động, vật liệu, motor

Truyền động trực tiếp hay gián tiếp

Dòng 4-72A trực tiếp gọn, ít bảo trì, hợp môi trường sạch hoặc bụi nhẹ. Dòng 4-72C gián tiếp và C6-48 cho phép đặt motor tách khỏi dòng khí và chỉnh vòng tua bằng puly, phù hợp khí nóng hoặc nhiều bụi.

Motor 2 cực hay 4 cực

Motor 2 cực quay nhanh, cho cột áp cao và lưu lượng lớn trên cùng size nhưng ồn hơn. Motor 4 cực quay chậm, êm hơn nhưng cột áp thấp. Nếu cột áp cần thiết dưới khoảng 800 Pa ở size nhỏ và trung bình, motor 4 cực thường là lựa chọn hợp lý để giảm ồn.

Vật liệu và môi trường

Khí ẩm hoặc có hơi hóa chất cần vật liệu chống ăn mòn. Bụi mài mòn cần cánh dày hoặc lớp chống mòn. Nhiệt độ cao cần loại gián tiếp để bảo vệ motor. Hãy cung cấp cho kỹ thuật các thông tin này khi hỏi giá.

Khi nào trung áp không còn đủ?

Nếu cột áp cần thiết vượt khoảng 4.000 Pa, dải của 4-72A không còn đáp ứng và bạn nên chuyển sang quạt ly tâm cao áp. Bài cách chọn quạt ly tâm cao áp theo lưu lượng và cột áp trình bày quy trình tương tự cho dải áp lớn hơn. Ngược lại, nếu lưu lượng rất lớn nhưng cột áp chỉ vừa phải, cân nhắc quạt ly tâm cánh đôi thay vì tăng size quạt cánh đơn.

5 sai lầm thường gặp khi chọn quạt trung áp

1. Chọn theo công suất motor. Hai quạt cùng 5,5 kW có thể cho điểm làm việc rất khác nhau tùy size và vòng tua.
2. Bỏ qua tổn thất của thiết bị lọc. Túi vải và cyclone thường chiếm phần lớn cột áp; bỏ sót là nguyên nhân phổ biến khiến quạt chạy yếu.
3. Tính lưu lượng ở điều kiện lý tưởng. Hệ thống nhiều nhánh phải kiểm tra cả trường hợp mở hết và trường hợp chỉ mở một vài nhánh.
4. So giá mà không so điểm làm việc. Hai báo giá chỉ so sánh được khi cùng lưu lượng, cùng cột áp, cùng vật liệu và cùng truyền động.
5. Không tính đến tăng trưởng. Nếu dự kiến thêm máy trong vài năm, hãy chọn cấu hình cho phép tăng vòng tua hoặc đổi puly thay vì thay cả quạt.

Chuẩn bị thông tin trước khi hỏi giá

Để nhận báo giá chính xác, hãy chuẩn bị sơ đồ đường ống phác (chiều dài, số co, đường kính), loại thiết bị lọc và trở lực của nó nếu đã biết, loại bụi hoặc khí, nhiệt độ làm việc, độ ẩm và nguồn điện sẵn có (1 pha hay 3 pha). Chừng ấy thông tin là đủ để kỹ thuật chọn sơ bộ trong thời gian ngắn, sau đó hai bên chốt lại bằng số liệu đo đạc thực tế tại công trình.

Kiểm tra sau khi lắp

Chọn đúng trên giấy mới là một nửa công việc. Khi nghiệm thu, hãy đo dòng điện motor, so với dòng định mức ghi trên nhãn. Dòng quá thấp cho thấy hệ thống đang chạy ở lưu lượng lớn hơn thiết kế, thường do ống rò hoặc thiếu trở lực; dòng quá cao cho thấy trở lực lớn hơn tính toán hoặc quạt quay ngược chiều. Đo tốc độ gió tại vài miệng hút để xác nhận lưu lượng thực. Nếu có biến tần, bạn có thể tinh chỉnh vòng tua để khớp điểm làm việc mà không phải thay quạt.

Câu hỏi thường gặp

Có cần chọn quạt lớn hơn một cấp để dự phòng không?

Chỉ nên dự phòng ở mức hợp lý. Quạt quá lớn chạy ở điểm lệch, tốn điện và ồn. Nếu muốn dư địa, hãy chọn size cho phép điều chỉnh bằng biến tần hoặc đổi puly.

Công suất motor có phải là thước đo chọn quạt?

Không. Motor chỉ cho biết công suất tối đa quạt có thể hấp thụ. Điểm làm việc được quyết định bởi lưu lượng và cột áp.

Nên gửi thông tin gì để Nextfan tư vấn nhanh?

Lưu lượng cần thiết, cột áp ước tính hoặc sơ đồ đường ống, loại khí hoặc bụi, nhiệt độ và độ ẩm. Chỉ cần có bản vẽ phác hoặc ảnh hiện trạng cũng giúp kỹ thuật tính nhanh hơn.

Cần chọn nhanh? Liên hệ hotline/Zalo 0913.834.085 hoặc email kt.nextfan@gmail.com. Xem toàn bộ dòng sản phẩm tại quạt ly tâm trung áp Nextfan, bảng giá tại giá quạt ly tâm trung áp.

Bài viết liên quan

• Quạt ly tâm 4-72A hay 4-72C: trực tiếp hay gián tiếp
• Bảng giá quạt ly tâm trung áp 2026
• Danh mục quạt ly tâm trung áp Nextfan