Một hệ thống hút mùi bếp nhà hàng không chỉ là “cái quạt”. Đó là chuỗi gồm chụp hút, phin lọc mỡ, đường ống, quạt, miệng xả và đôi khi cả bộ xử lý mùi. Một mắt xích yếu là cả hệ thống hoạt động kém: chụp nhỏ thì khói tràn, ống sai thì quạt hút yếu, thiếu phin lọc thì dầu mỡ bám đầy ống. Bài này đi qua từng thành phần và cách bố trí một hệ thống hoàn chỉnh.

Tóm tắt

Sơ đồ một hệ thống hút mùi bếp

Dòng khí đi theo thứ tự:

Chụp hút đặt trên bếp, gom khói, hơi nóng, hơi dầu mỡ.
Phin lọc mỡ gắn trong chụp, giữ lại phần lớn dầu mỡ.
Ống nhánh và ống chính dẫn khí ra ngoài.
Quạt hút tạo lực hút cho toàn hệ thống.
Bộ xử lý mùi (nếu cần): thùng than hoạt tính hoặc thiết bị lọc tĩnh điện.
Miệng xả có chụp chống mưa, đặt ở vị trí không ảnh hưởng hàng xóm.

1. Chụp hút

Chụp hút thường làm bằng inox 201 hoặc 304, dày 0,8–1,2 mm. Có hai kiểu chính:

Chụp áp tường: bếp đặt sát tường, chụp hút một phía. Phổ biến nhất ở nhà hàng.
Chụp đảo (giữa phòng): bếp đặt giữa, khí bị hút từ bốn phía nên cần lưu lượng lớn hơn.

Chụp nên dài hơn dãy bếp mỗi bên 100–150 mm, mép chụp cách mặt bếp khoảng 0,9–1,1 m. Chụp có máng hứng dầu và lỗ xả dầu để dễ vệ sinh.

2. Phin lọc mỡ

Phin lọc dạng tấm chắn (baffle) bằng inox là loại bền và dễ rửa nhất. Phin lọc giúp:

Giảm dầu mỡ bám trong ống và cánh quạt.
Giảm nguy cơ cháy lan trong đường ống.
Kéo dài tuổi thọ quạt.

Phin cần tháo rửa định kỳ; nhà hàng nấu nhiều đồ chiên nên rửa hằng tuần. Phin bẩn làm tăng sức cản, quạt hút yếu dần.

3. Đường ống gió

Ống thường làm bằng tôn mạ kẽm hoặc inox. Nguyên tắc:

Đường đi ngắn, ít co cút; nếu phải đổi hướng, dùng co có bán kính lớn.
Vận tốc khí trong ống khoảng 7–10 m/s để dầu mỡ ít đọng lại.
Đoạn ống nằm ngang nên hơi dốc về phía chụp để dầu chảy ngược về máng hứng.
Có cửa thăm để vệ sinh ống định kỳ.

Cách chọn kích thước ống và tính lưu lượng xem tại bài cách tính lưu lượng quạt hút mùi bếp theo chụp hút.

4. Quạt hút

Với hệ thống có chụp, phin lọc và ống dài, quạt ly tâm là lựa chọn phù hợp vì tạo được cột áp cao. Quạt nên đặt ở cuối đường ống (gần miệng xả) để toàn bộ đường ống trong nhà chịu áp âm, khói không rò ra ngoài qua mối nối.

Dòng phổ biến cho bếp nhà hàng là quạt ly tâm hút mùi bếp 11-62. Với quán nhỏ, ống ngắn, có thể dùng quạt ly tâm nối ống CDF. Xem đầy đủ các lựa chọn trong danh mục quạt hút mùi công nghiệp.

Nên lắp biến tần hoặc bộ điều tốc để giảm tốc độ quạt vào giờ ít nấu, giúp tiết kiệm điện và giảm ồn.

5. Xử lý mùi

Nếu miệng xả gần nhà dân, chung cư hoặc khu văn phòng, mùi thức ăn có thể gây phản ánh. Khi đó cần thêm:

Thùng lọc than hoạt tính: hấp phụ mùi, cần thay than định kỳ. Xem thêm bài than hoạt tính máy hút mùi.
Lọc tĩnh điện: tách khói dầu hiệu quả, giảm khói trắng ở miệng xả.

Bộ xử lý mùi làm tăng sức cản đáng kể, phải tính vào cột áp khi chọn quạt.

6. Miệng xả và cấp gió bù

Miệng xả nên cao hơn mái hoặc hướng lên trên, tránh hướng vào cửa sổ, sân nhà bên cạnh. Có chụp chống mưa và lưới chắn chim, côn trùng.

Đồng thời cần cấp gió bù vào bếp. Hút ra bao nhiêu thì phải có gió vào bấy nhiêu; nếu không bếp sẽ bị áp âm, cửa khó mở, gió lùa qua khe cửa và hiệu quả hút giảm.

An toàn cháy nổ

Dầu mỡ tích tụ trong ống là nguy cơ cháy lan nghiêm trọng. Cần:

Vệ sinh phin lọc thường xuyên, vệ sinh ống định kỳ.
Không để ống đi xuyên qua vật liệu dễ cháy mà không bọc cách nhiệt.
Tuân thủ yêu cầu phòng cháy chữa cháy của công trình; với bếp lớn, tham khảo ý kiến cơ quan PCCC hoặc đơn vị thiết kế.

Lịch bảo trì gợi ý

Hạng mục	Tần suất gợi ý
Rửa phin lọc mỡ	Hằng tuần (nhiều đồ chiên: 2–3 lần/tuần)
Vệ sinh chụp hút, máng dầu	Hằng ngày – hằng tuần
Kiểm tra quạt: tiếng ồn, độ rung, nhiệt độ motor	Hằng tháng
Vệ sinh đường ống, cánh quạt	Theo mức bám dầu, thường vài tháng một lần
Thay than hoạt tính (nếu có)	Khi mùi ở miệng xả tăng trở lại

Câu hỏi thường gặp

Quạt nên đặt trong nhà hay ngoài trời?

Nên đặt ở cuối đường ống, gần miệng xả, thường là trên mái hoặc ngoài tường. Khi đó toàn bộ đường ống trong nhà chịu áp âm nên khói không rò ra qua mối nối. Quạt đặt ngoài trời cần có mái che motor hoặc chọn motor có cấp bảo vệ phù hợp.

Có cần xin phép khi lắp ống xả khói ra ngoài?

Tùy địa phương và loại công trình. Với nhà hàng trong chung cư, trung tâm thương mại hoặc khu dân cư đông đúc, nên kiểm tra quy định của ban quản lý tòa nhà và cơ quan môi trường, PCCC trước khi thi công.

Một hệ thống hút mùi bếp lắp mất bao lâu?

Nhà hàng vừa thường mất vài ngày đến khoảng một tuần, tùy độ dài ống, độ cao lắp đặt và việc có phải gia công chụp hút theo kích thước riêng hay không. Bếp đang hoạt động có thể thi công ngoài giờ để không gián đoạn kinh doanh.

Chi phí vận hành hằng tháng gồm những gì?

Chủ yếu là tiền điện của quạt (và quạt cấp gió bù nếu có), chi phí vệ sinh phin lọc, đường ống định kỳ và thay than hoạt tính nếu có bộ khử mùi.

Nextfan nhận khảo sát, thiết kế và lắp đặt trọn bộ hệ thống hút mùi công nghiệp cho nhà hàng, khách sạn, bếp ăn tập thể. Hotline/Zalo: 0913.834.085.

quạt hút công nghiệp

Hệ thống hút mùi bếp nhà hàng: chụp hút, lọc mỡ, ống gió và quạt