Khói hàn là mối nguy lớn nhất trong xưởng cơ khí: khói chứa hạt kim loại rất mịn và các khí có hại, bay lên cao rồi lan khắp xưởng. Chỉ lắp vài quạt hút thông gió chung thường không đủ, vì khói đã lan ra trước khi bị hút. Cách hiệu quả hơn là hút ngay tại nguồn phát sinh khói, kết hợp thông gió chung cho phần còn lại. Bài này hướng dẫn cách bố trí và chọn quạt cho xưởng cơ khí, hàn, cắt, mài.
Nextfan sản xuất trực tiếp quạt hút và hệ thống hút bụi, khói, hơn 15 năm kinh nghiệm và trên 500 công trình.

Nội dung
Các nguồn ô nhiễm trong xưởng cơ khí
- Khói hàn: phát sinh tại hồ quang, bay lên theo luồng nhiệt.
- Bụi mài, bụi cắt: hạt kim loại và bụi đá mài, văng xa và lắng xuống sàn, máy móc.
- Nhiệt: máy cắt, lò, máy nén khí tỏa nhiệt kéo dài.
- Hơi dầu, hơi dung môi: từ gia công, tẩy rửa, sơn lót.
Nguyên tắc: hút tại nguồn trước, thông gió chung sau
Hút tại nguồn (hút cục bộ) giữ chất ô nhiễm ngay chỗ phát sinh, nên lưu lượng cần ít hơn nhiều so với thông gió cả xưởng cho cùng hiệu quả. Hệ thống gồm ba phần:
- Miệng hút hoặc cánh tay hút: đặt gần hồ quang hoặc điểm mài, đủ gần để bắt khói trước khi lan.
- Ống gió: nối từ các miệng hút về quạt, nên ngắn và ít co cút.
- Quạt ly tâm kèm lọc: quạt có cột áp đủ lớn để thắng trở lực của ống và lọc. Xem chuyên mục quạt ly tâm công nghiệp và hệ thống hút lọc bụi.
Phần khói còn sót và nhiệt toàn xưởng được xử lý bằng thông gió chung với quạt hút vuông và quạt hút mái.

Chọn quạt theo từng khu vực
| Khu vực | Phương án gợi ý | Lý do |
|---|---|---|
| Bàn hàn cố định | Cánh tay hút hoặc chụp hút + quạt ly tâm + lọc | Khói tập trung, dễ bắt tại nguồn |
| Hàn di động, hàn công trình | Quạt hướng trục xách tay nối ống mềm | Di chuyển linh hoạt, xem quạt xách tay SHT |
| Khu mài, cắt | Hút bụi cục bộ + lọc bụi | Bụi văng xa, cần lọc |
| Toàn xưởng | Quạt hút vuông tường, quạt mái | Thải nhiệt và khói còn sót |
Lưu ý khi thiết kế
- Đủ gió bù: hút nhiều mà thiếu gió vào thì hệ thống yếu, xem bài cách tính lưu lượng và số lượng quạt hút.
- Không để gió ngang thổi lệch khói: luồng gió thông gió chung mạnh có thể thổi khói hàn ra khỏi tầm hút của miệng hút.
- Lọc khói: khói hàn là hạt rất mịn, cần lọc phù hợp trước khi xả ra ngoài hoặc tuần hoàn lại xưởng.
- Vật liệu và nhiệt: khu gần hồ quang nóng, chọn quạt và ống chịu được nhiệt khí hút.
- Khu có hơi dung môi dễ cháy: cần xem thêm quạt hút chống cháy nổ.
- Bảo dưỡng: thay lọc, làm sạch ống và cánh quạt định kỳ, xem hướng dẫn bảo trì, bảo dưỡng quạt hút công nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ lắp quạt hút vuông ở tường có hết khói hàn không?
Thường không hết hẳn. Khói hàn phát tán rất nhanh. Hút tại nguồn mới giữ được khói gần nơi hàn, quạt tường chỉ nên là lớp thông gió bổ trợ.
Xưởng nhỏ có cần hệ thống hút phức tạp không?
Xưởng nhỏ có thể dùng một quạt ly tâm mini với một hoặc hai miệng hút di động. Cần xác định số vị trí hàn và khoảng cách từ miệng hút đến quạt.
Nextfan hỗ trợ gì?
Nextfan tư vấn thiết kế hút tại nguồn, chọn quạt và lọc. Gửi mặt bằng xưởng, số vị trí hàn và loại công việc để được tư vấn.
📞 Gọi ngay: 0913.834.085



