Cách tính lưu lượng và số lượng quạt hút theo diện tích nhà xưởng

Muốn thông gió nhà xưởng đúng, bạn cần trả lời hai câu hỏi trước khi chọn quạt: nhà xưởng cần bao nhiêu mét khối gió mỗi giờ, và cần bao nhiêu quạt để đạt lưu lượng đó. Bài này hướng dẫn cách tính theo hai phương pháp phổ biến (theo số lần thay đổi không khí và theo lượng nhiệt cần thải), kèm ví dụ minh họa để bạn tự tính được cho xưởng của mình.

Nextfan sản xuất trực tiếp quạt hút công nghiệp, hơn 15 năm kinh nghiệm và trên 500 công trình. Các công thức dưới đây là kiến thức kỹ thuật thông dụng. Khi thiết kế thật, kỹ thuật viên vẫn cần khảo sát hiện trạng để hiệu chỉnh.

Cần tính những gì trước khi chọn quạt hút

• Thể tích nhà xưởng (m³) = dài × rộng × cao (chiều cao tính đến mái hoặc trần).
• Mục đích thông gió: làm thoáng chung, thải nhiệt, thải khói bụi hay mùi hóa chất. Mỗi mục đích cần lưu lượng khác nhau.
• Cột áp (áp suất tĩnh) của hệ thống: quạt hút vuông gắn tường có cột áp thấp. Nếu có ống gió dài hoặc lọc, cần chuyển sang quạt hướng trục nối ống hoặc quạt ly tâm.

Cách 1: Tính theo số lần thay đổi không khí (ACH)

Đây là cách nhanh nhất để ước tính lưu lượng cần thiết. Công thức:

Q (m³/h) = V (m³) × n (số lần/giờ)

Trong đó V là thể tích xưởng, n là số lần thay đổi không khí mỗi giờ. Hệ số n phụ thuộc đặc thù công việc. Bảng dưới là mức tham khảo thường dùng trong thực tế, cần đối chiếu với tiêu chuẩn thiết kế (như TCVN 5687) và điều kiện nhiệt, bụi, mùi của từng xưởng.

Với xưởng có nguồn phát thải mạnh (khói hàn, hơi dung môi), nên kết hợp hút cục bộ tại nguồn. Chỉ tăng ACH toàn xưởng sẽ rất tốn điện.

Ví dụ minh họa

Xưởng dài 40 m, rộng 20 m, cao 6 m, có máy móc tỏa nhiệt vừa phải:

• Thể tích V = 40 × 20 × 6 = 4.800 m³.
• Chọn n = 10 lần/giờ, ta có Q = 4.800 × 10 = 48.000 m³/h.

Cách 2: Tính theo lượng nhiệt cần thải

Khi mục tiêu chính là hạ nhiệt (xưởng có lò, máy ép, máy nén, động cơ công suất lớn), nên tính theo nhiệt tỏa ra. Công thức rút gọn thường dùng, với không khí ở điều kiện thường:

Q (m³/h) ≈ 3 × P (W) ÷ ΔT (°C)

P là công suất nhiệt tỏa ra trong xưởng (W), ΔT là độ chênh nhiệt độ cho phép giữa không khí hút ra và không khí đưa vào. Ví dụ P = 10 kW (10.000 W), muốn chênh không quá 5 °C thì Q ≈ 3 × 10.000 ÷ 5 = 6.000 m³/h.

Tính theo hai cách rồi lấy giá trị lớn hơn để chọn quạt. Phần nhiệt từ mái nắng nóng cũng cần được tính thêm, vì mái tôn có thể truyền nhiệt xuống rất nhiều vào buổi trưa.

Từ lưu lượng tổng suy ra số lượng quạt

Số quạt = Q yêu cầu ÷ Q thực tế của mỗi quạt

Chú ý chữ thực tế. Lưu lượng ghi trong catalogue thường đo ở điều kiện áp suất tĩnh bằng 0. Khi lắp quạt có lưới chắn, cửa chớp, bụi bám hoặc gió vào bị cản, lưu lượng thật sẽ thấp hơn. Vì vậy nên chừa dự phòng khoảng 10 – 20%.

Tiếp ví dụ ở trên

• Cần Q = 48.000 m³/h. Giả sử một quạt có lưu lượng thực tế khoảng 15.000 m³/h (con số minh họa, không phải thông số của một model cụ thể).
• Số quạt = 48.000 ÷ 15.000 = 3,2, làm tròn lên và dự phòng nên chọn 4 quạt.
• Chia đều quạt dọc một bên tường, đối diện là cửa lấy gió để gió quét ngang xưởng.

Bạn có thể xem các model theo kích thước ở trang sản phẩm: 400×400, 600×600, 800×800, 1000×1000, 1380×1380.

Những yếu tố làm tính toán lệch

• Không có gió bù: quạt hút ra nhưng không có cửa lấy gió đủ lớn thì quạt chạy yếu, ồn và tốn điện. Diện tích cửa lấy gió nên lớn hơn hoặc bằng tổng diện tích mặt quạt. Giữ tốc độ gió qua cửa lấy gió thấp, thường khoảng 2 – 3 m/s.
• Bố trí quạt và cửa lấy gió sai vị trí: quạt và cửa nằm cùng một phía sẽ tạo luồng gió ngắn mạch, vùng xa quạt vẫn nóng.
• Xưởng cao: khí nóng tích tụ ở trên. Có thể kết hợp quạt hút mái để thải nhiệt tầng cao.
• Điện áp, tốc độ, độ ồn: xem thêm bài kỹ thuật giảm tiếng ồn cho quạt hút công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Xưởng nhỏ có cần tính phức tạp như vậy không?

Với xưởng nhỏ, cách tính theo ACH là đủ để chọn sơ bộ. Điều quan trọng là cửa lấy gió và vị trí đặt quạt đúng, vì hai yếu tố này ảnh hưởng không kém lưu lượng.

Chọn nhiều quạt nhỏ hay ít quạt lớn?

Nhiều quạt nhỏ cho phép bật tắt từng phần để tiết kiệm điện và dự phòng khi một quạt hỏng. Quạt lớn tốn ít vị trí lắp hơn. Cần cân nhắc theo diện tích tường lắp đặt và chi phí.

Hút mà chưa mát, nên làm gì?

Thông gió chỉ đưa không khí ngoài trời vào. Khi nhiệt ngoài trời đã cao, nên kết hợp làm mát bằng cooling pad, xem bài thiết kế thông gió áp âm với quạt hút và cooling pad.

Nhờ Nextfan tính giúp

Gửi cho Nextfan kích thước xưởng, loại máy móc và mục đích thông gió, kỹ thuật viên sẽ tính lưu lượng, số lượng quạt và đề xuất vị trí lắp phù hợp. Xem thêm cách chọn mua quạt hút công nghiệp cho nhà xưởng.

📞 Gọi ngay: 0913.834.085

Xem thêm: Quạt hút công nghiệp · Quạt hút vuông công nghiệp: cấu tạo, nguyên lý và thông số cần xem · Thiết kế thông gió áp âm cho nhà xưởng: quạt hút kết hợp cooling pad