Xử lý nước và cặn sơn của buồng sơn màng nước: quy trình 5 bước

Buồng sơn màng nước giữ hạt sơn bằng nước, nghĩa là sau một thời gian, nước trong bể sẽ chứa cặn sơn và các chất hòa tan từ sơn, dung môi. Nếu không có kế hoạch xử lý, bể đầy cặn sẽ làm tắc máng, giảm màng nước và phát sinh vấn đề về môi trường. Bài viết này trình bày cách quản lý nước và cặn của buồng phun sơn màng nước theo hướng thực tế, dễ áp dụng tại xưởng.

Lưu ý: Nội dung mang tính hướng dẫn chung. Phân loại chất thải và yêu cầu xử lý phụ thuộc thành phần sơn và quy định hiện hành của địa phương, xưởng cần xác nhận với đơn vị môi trường có chức năng.

Nước trong buồng sơn màng nước đi đâu và chứa gì?

Nước chảy thành màng, cuốn hạt sơn xuống bể rồi được bơm tuần hoàn lên máng. Theo thời gian, trong nước có ba nhóm thành phần:

• Hạt sơn rắn: lắng xuống đáy bể thành cặn hoặc nổi thành váng.
• Chất hòa tan hoặc nhũ tương: từ dung môi, phụ gia, chất đóng rắn trong sơn.
• Tạp chất khác: bụi, dầu, chất tẩy rửa do vệ sinh.

Mỗi loại sơn cho ra nước và cặn khác nhau. Sơn gốc nước, sơn dung môi và sơn nhiều thành phần cần được đánh giá riêng.

Vì sao phải xử lý chứ không chỉ thay nước?

Cặn tích tụ gây ra ba vấn đề chính cho vận hành:

1. Tắc nghẽn: cặn bít lỗ phân phối và máng, màng nước chảy không đều, xuất hiện vệt khô.
2. Bơm mòn nhanh: hạt cứng làm mòn cánh bơm, phớt và vòi.
3. Mùi và vi sinh: nước để lâu có thể có mùi, ảnh hưởng không khí khu sơn.

Ngoài ra, nước thải và cặn sơn là chất thải có thể cần xử lý theo quy định. Thải trực tiếp ra cống hoặc ra đất là rủi ro pháp lý và môi trường.

Quy trình quản lý nước và cặn sơn theo 5 bước

Bước 1: Thu hồi cặn thường xuyên

Thiết kế bể có đáy dốc, cửa lấy cặn thấp để xúc hoặc hút được cặn. Lấy cặn đều đặn nhẹ nhàng hơn nhiều so với để đầy rồi mới dọn. Tần suất phụ thuộc lượng sơn sử dụng, xưởng nên theo dõi và điều chỉnh sau vài tuần chạy thực tế.

Bước 2: Dùng hóa chất xử lý sơn dư nếu cần

Một số đơn vị dùng hóa chất làm đông tụ hạt sơn để cặn dễ vớt hơn và nước trong lâu hơn. Việc chọn hóa chất phụ thuộc loại sơn. Cần hỏi nhà cung cấp hóa chất về tính tương thích với vật liệu bể và bơm, cũng như cách xử lý cặn sau đó.

Bước 3: Lọc và tuần hoàn lại

Sau khi vớt váng và lắng cặn, nước phần trên có thể được lọc rồi đưa về bể để tiếp tục tuần hoàn, giảm lượng nước thải. Khi nước bão hòa chất hòa tan hoặc có mùi, cần thay một phần hoặc toàn bộ.

Bước 4: Thu gom và lưu trữ an toàn

Cặn và nước thải cần được chứa trong thùng kín, có nhãn, đặt nơi khô ráo, tránh xa nguồn cháy. Không trộn lẫn với rác sinh hoạt.

Bước 5: Giao đơn vị có chức năng xử lý

Nhiều loại cặn sơn được phân loại là chất thải nguy hại tùy thành phần. Xưởng nên ký hợp đồng với đơn vị có giấy phép thu gom, vận chuyển và xử lý, đồng thời lưu chứng từ.

Lịch tham khảo cho hoạt động hằng ngày

Tần suất chỉ để tham khảo. Mỗi xưởng nên ghi nhật ký vận hành trong 1 đến 2 tháng đầu để xác định lịch phù hợp. Toàn bộ danh sách bảo trì xem thêm tại bài bảo trì buồng sơn màng nước.

Màng nước không xử lý hết khí thải

Phần nước chỉ giải quyết hạt sơn. Hơi dung môi và mùi bay theo dòng khí ra ngoài, cần được đánh giá riêng. Nếu xưởng có yêu cầu xử lý khí thải, hãy tìm hiểu giải pháp ở trang hệ thống xử lý khí thải bụi sơn. Việc tách bạch hai dòng nước và khí giúp bạn chọn thiết bị đúng ngay từ đầu.

Thiết kế bể giúp xử lý dễ hơn

Khi chọn mua hoặc đặt làm buồng, hãy ưu tiên các chi tiết sau:

• Đáy bể dốc về phía cửa lấy cặn.
• Cửa lấy cặn đủ rộng, nằm ở phía thuận tiện.
• Vật liệu chống ăn mòn, mối hàn kín.
• Bơm đặt ở vị trí dễ tháo ra vệ sinh.
• Có đường xả đáy dẫn về bể chứa tạm hoặc thùng thu gom.

Những chi tiết này làm tăng giá thiết bị một chút nhưng tiết kiệm đáng kể công vệ sinh. Cách so sánh các hạng mục khi nhận báo giá xem tại bài giá buồng sơn màng nước.

Ví dụ minh họa kế hoạch xử lý cho một xưởng

Ví dụ minh họa cho một xưởng cơ khí có một buồng, phun theo ca. Nhật ký cho thấy cặn tích tụ chủ yếu sau các ngày phun nhiều. Xưởng quyết định: vớt váng cuối mỗi ca, xúc cặn hằng tuần, vệ sinh máng mỗi tháng, thay nước theo tình trạng thực tế. Cặn được chứa trong thùng kín có nhãn và giao đơn vị có giấy phép theo hợp đồng. Chi tiết tần suất sẽ khác nhau tùy từng xưởng, nhưng nguyên tắc ghi nhật ký rồi điều chỉnh giúp tránh cả hai thái cực: bỏ bẵng đến khi tắc, hoặc thay nước quá dày gây tốn kém.

Dấu hiệu cho thấy nước và bể cần được xử lý ngay

Không cần chờ đến lịch cố định, những dấu hiệu dưới đây cho thấy hệ thống nước đang có vấn đề:

• Màng nước xuất hiện vệt khô: thường do máng hoặc vòi bị bít bởi cặn.
• Bơm kêu to, lưu lượng yếu: cánh bơm mòn hoặc lọc hút bị nghẽn.
• Nước đặc, váng dày: lượng sơn tích tụ vượt khả năng lọc của bể.
• Có mùi khó chịu: nước để lâu, vi sinh phát triển hoặc dung môi tích tụ.
• Nước bị cuốn vào ống hút: bộ tách giọt bẩn hoặc lắp sai, cần kiểm tra ngay.

Lưu ý an toàn khi vệ sinh bể và xử lý cặn

Người làm vệ sinh nên được trang bị găng tay chống hóa chất, kính và khẩu trang phù hợp với loại sơn. Cần ngắt điện bơm và quạt trước khi thao tác bên trong bể. Không dùng lửa hoặc dụng cụ phát tia lửa gần cặn sơn, vì cặn dung môi có thể bay hơi và cháy. Nếu phải làm việc trong không gian kín như bể sâu, cần có người giám sát và quy trình an toàn riêng.

Toàn bộ dụng cụ và nước rửa cũng cần được thu gom theo cách giống như cặn sơn, không xả thẳng ra môi trường.

Ghi nhật ký: việc nhỏ giúp tiết kiệm lớn

Một cuốn sổ hoặc bảng tính đơn giản ghi ngày lấy cặn, lượng cặn, ngày thay nước và tình trạng bơm là đủ. Sau 2 đến 3 tháng, bạn sẽ thấy quy luật và có thể tối ưu lịch vệ sinh, giảm công thừa mà không để hệ thống xuống cấp.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu phải thay nước buồng sơn màng nước?

Không có chu kỳ cố định cho mọi xưởng. Thay khi nước bẩn nhiều, có mùi hoặc bơm và máng liên tục bị tắc. Hãy ghi nhật ký để xác định chu kỳ thực tế.

Có thể đổ nước thải buồng sơn ra cống không?

Không nên. Nước thải sơn có thể chứa chất cần được xử lý theo quy định. Hãy làm việc với đơn vị có chức năng thu gom và xử lý.

Cặn sơn có phải chất thải nguy hại không?

Tùy thành phần sơn và dung môi. Nhiều trường hợp được xếp vào nhóm nguy hại, xưởng nên xác nhận với đơn vị môi trường.

Hóa chất xử lý sơn có bắt buộc không?

Không bắt buộc ở mọi hệ thống, nhưng giúp gom cặn dễ hơn với một số loại sơn. Cần chọn loại tương thích với sơn và vật liệu buồng.

Cần Nextfan tư vấn buồng sơn và xử lý cặn

Gửi thông tin về loại sơn, lượng sơn và mặt bằng, kỹ thuật Nextfan sẽ tư vấn cấu hình bể, bơm và phương án vệ sinh phù hợp. Xem sản phẩm buồng phun sơn màng nước. Hotline/Zalo: 0913.834.085.

Xem thêm: Bảo trì buồng sơn màng nước hằng ngày, hằng tháng · Lỗi sơn do buồng phun: nguyên nhân và cách khắc phục · So sánh buồng sơn màng nước và buồng sơn khô