Quạt hút công nghiệp 1 pha hay 3 pha, 220V hay 380V: nên chọn loại nào

Khi chọn quạt hút công nghiệp, câu hỏi hay gặp là dùng động cơ 1 pha 220V hay 3 pha 380V. Chọn sai có thể khiến quạt khó khởi động, motor nóng, dây điện quá tải hoặc hóa đơn điện tăng. Bài này so sánh hai loại, cách ước tính dòng điện và gợi ý chọn theo công suất và nguồn điện của xưởng.

Khác biệt cơ bản giữa động cơ 1 pha và 3 pha

Ước tính dòng điện để chọn dây và aptomat

Công thức gần đúng cho động cơ 3 pha: I ≈ P ÷ (1,73 × U × cosφ × η). Cho động cơ 1 pha: I ≈ P ÷ (U × cosφ × η). Trong đó P là công suất cơ ở đầu trục (W), U là điện áp, cosφ là hệ số công suất và η là hiệu suất.

Ví dụ minh họa với công suất 1,5 kW

• 3 pha 380V, giả sử cosφ = 0,8 và η = 0,85: I ≈ 1.500 ÷ (1,73 × 380 × 0,8 × 0,85) ≈ 3,4 A.
• 1 pha 220V, giả sử cosφ = 0,8 và η = 0,8: I ≈ 1.500 ÷ (220 × 0,8 × 0,8) ≈ 10,7 A.

Hai con số chỉ mang tính minh họa. Dòng thực tế xem trên nhãn động cơ. Với cùng công suất, dòng 1 pha lớn gấp khoảng ba lần, nên dây dẫn và aptomat cũng phải lớn hơn tương ứng.

Nên chọn loại nào

Chọn quạt 1 pha khi

• Xưởng, cửa hàng, quán chỉ có điện 1 pha.
• Quạt công suất nhỏ, cần lắp nhanh, đơn giản.
• Quạt chạy ngắt quãng, không quá nặng tải.

Xem thêm các lưu ý chọn theo kích thước ở bài quạt thông gió công nghiệp 1 pha.

Chọn quạt 3 pha khi

• Xưởng có sẵn điện 3 pha.
• Quạt lớn, công suất cao, chạy liên tục nhiều giờ.
• Muốn điều chỉnh tốc độ bằng biến tần để tiết kiệm điện, xem bài quạt hút công nghiệp tiết kiệm điện.

Xem chi tiết dòng 3 pha ở bài quạt hút công nghiệp 3 pha.

Lưu ý khi đấu điện quạt 3 pha

• Chiều quay: nếu sai thứ tự pha, quạt quay ngược, gió yếu và motor chịu tải không đúng. Đổi chỗ hai trong ba pha để quay đúng chiều.
• Mất pha: motor nóng nhanh, có thể cháy cuộn dây. Nên có rơ le bảo vệ mất pha và quá tải.
• Cách đấu sao và tam giác: đấu theo đúng nhãn động cơ và điện áp lưới.

Nếu gặp tình trạng motor nóng hoặc quạt không quay, xem nguyên nhân và cách xử lý quạt hút bị ồn, rung, nóng motor.

Có chuyển đổi được giữa 1 pha và 3 pha không

Có thể dùng một số giải pháp như biến tần chuyển pha, nhưng cần đúng công suất và đúng loại động cơ. Không nên tự ý đấu chuyển nếu chưa có hướng dẫn kỹ thuật. Nên chọn đúng loại động cơ theo nguồn điện ngay từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Quạt hút vuông cỡ lớn có chạy điện 1 pha được không?

Tùy công suất động cơ. Quạt lớn thường dùng 3 pha cho ổn định. Cần xem thông số từng model và xác nhận với nhà cung cấp. Xem cấu tạo và thông số ở bài quạt hút vuông công nghiệp.

Điện 3 pha tốn tiền điện hơn 1 pha không?

Điện năng tiêu thụ phụ thuộc công suất thực tế và số giờ chạy, không phụ thuộc quạt dùng 1 pha hay 3 pha. Động cơ 3 pha thường hiệu suất tốt hơn ở công suất lớn.

Làm sao biết quạt đang quay đúng chiều?

Quan sát mũi tên chiều quay trên vỏ quạt hoặc cảm nhận hướng gió. Nếu quạt hút mà gió thổi ra phía trong xưởng thì cần đảo pha.

📞 Gọi ngay: 0913.834.085

Xem thêm: Quạt hút công nghiệp · Quạt hút công nghiệp tiết kiệm điện: cách chọn công suất, dùng biến tần và điều khiển · Quạt hút công nghiệp bị ồn, rung, nóng motor, không quay: nguyên nhân và cách xử lý