Bóc Tách Cấu Tạo Nguyên Lý Hoạt Động Của Quạt Hướng Trục

Quạt hướng trục gồm 4 bộ phận chính: vỏ quạt, cánh quạt, động cơ, chân đế cùng phụ kiện. Động cơ quay cánh, cánh nghiêng “múc” không khí và đẩy thành luồng thẳng song song với trục quay. Nhờ vậy quạt cho lưu lượng gió rất lớn với điện năng thấp, nhưng cột áp thấp nên không phù hợp đường ống dài và nhỏ.

Giảm lưu lượng gió, ồn lớn hoặc rung mạnh thường bắt nguồn từ một chi tiết cơ khí nhỏ bên trong quạt. Hiểu cấu tạo giúp bạn chọn đúng quạt và bảo dưỡng đúng chỗ. Nếu bạn mới tìm hiểu khái niệm và cách phân loại, xem trước cẩm nang quạt hướng trục từ A-Z. Bài này đi sâu vào bên trong chiếc quạt.

1. Cấu tạo quạt hướng trục: 4 bộ phận cốt lõi

1.1. Vỏ quạt (khung thân bảo vệ)

Vỏ quạt vừa bảo vệ các chi tiết bên trong, vừa định hướng luồng khí để giảm tổn thất áp suất.

• Kiểu dáng: dạng ống tròn (có hai mặt bích để nối với ống gió) hoặc dạng hộp vuông (gắn trực tiếp lên vách nhà xưởng).
• Vật liệu: thép sơn tĩnh điện là phổ biến nhất. Môi trường hóa chất, trại chăn nuôi nhiều khí amoniac (NH₃) hoặc khu vực ven biển nên chọn inox 304/316 hoặc composite chống ăn mòn.
• Độ dày: thường khoảng 1-3 mm, ảnh hưởng đến độ cứng vững và khả năng giảm ồn. Vỏ quá mỏng dễ rung và ồn khi chạy.

1.2. Cánh quạt (trái tim khí động học)

Cánh quạt quyết định phần lớn lưu lượng (m³/h) và cột áp (Pa) của quạt.

• Số cánh: thường gặp là 3, 4, 6 hoặc 9 cánh tùy mục đích sử dụng.
• Góc nghiêng cánh: góc lớn cho nhiều gió hơn nhưng cần động cơ công suất lớn hơn và ồn hơn.
• Vật liệu: hợp kim nhôm đúc (phổ biến, nhẹ, tản nhiệt tốt), thép chấn dập (cho quạt công suất rất lớn), nhựa POM hoặc nhựa kỹ thuật.
• Cân bằng động: bộ cánh cần được cân bằng động trước khi xuất xưởng. Lệch trọng tâm dù vài gram, ở tốc độ 1.400-2.800 vòng/phút, cũng gây rung và làm hỏng vòng bi nhanh.

1.3. Động cơ (nguồn động lực chính)

Động cơ chuyển điện năng thành cơ năng, gồm vỏ tản nhiệt, stator, rotor và hai ổ bi.

• Dây quấn: dây đồng bền và tản nhiệt tốt hơn dây nhôm. Khi mua cần hỏi rõ loại dây và thương hiệu động cơ. Nextfan dùng động cơ thương hiệu ABB, Teco, TMX.
• Cấp bảo vệ: tối thiểu IP54-IP55 cho môi trường xưởng có bụi và ẩm.
• Quạt hút khói PCCC: cần động cơ chịu nhiệt chuyên dụng (cách điện Class F hoặc H). Mức nhiệt và thời gian chịu nhiệt (ví dụ 250-300°C trong 2 giờ) phụ thuộc yêu cầu thẩm duyệt PCCC của từng công trình.

1.4. Chân đế, giá đỡ và phụ kiện

• Mặt bích hoặc chân đế: cố định quạt vào giá treo (có thể kèm giảm chấn lò xo) hoặc bắt xuống sàn bê tông.
• Chớp che mưa: với quạt vuông, chớp tự mở khi quạt chạy và tự đóng khi tắt, ngăn mưa và côn trùng.
• Lưới bảo vệ: đảm bảo an toàn cho người lao động và chặn vật lạ rơi vào cánh.

2. Khác biệt cấu tạo giữa quạt trực tiếp và quạt gián tiếp

Chi tiết về cách chọn giữa hai kiểu nằm trong bài so sánh quạt hướng trục trực tiếp và gián tiếp. Xem sản phẩm tại quạt hướng trục trực tiếp và quạt hướng trục gián tiếp.

3. Nguyên lý hoạt động của quạt hướng trục

1. Cấp điện làm stator sinh từ trường, rotor quay và kéo theo cánh quạt.
2. Cánh nghiêng hoạt động như chiếc xẻng, “múc” không khí liên tục.
3. Theo nguyên lý Bernoulli, phía sau cánh hình thành vùng áp suất thấp (hút khí vào), phía trước cánh là vùng áp suất cao (đẩy khí ra).
4. Không khí đi ra thành luồng thẳng, song song với trục quay.

Vì sao lưu lượng lớn nhưng cột áp thấp? Quạt hướng trục không nén khí như quạt ly tâm, nên khó đẩy gió qua đường ống nhỏ và dài. Bù lại, nó luân chuyển khối khí lớn với điện năng tiêu hao thấp. Khi hệ thống có trở lực lớn, hãy cân nhắc quạt hướng trục cao áp hoặc quạt ly tâm. Để biết cần bao nhiêu gió và bao nhiêu áp, xem hướng dẫn tính toán lưu lượng gió và cột áp quạt hướng trục.

4. Mối liên hệ giữa cấu tạo và bảo dưỡng thực tế

• Vòng bi động cơ: bụi dễ lọt qua phớt chắn. Nên kiểm tra và tra mỡ chịu nhiệt định kỳ (khoảng 3-6 tháng một lần, tùy môi trường) để tránh khô bi, kẹt rotor và cháy động cơ.
• Vệ sinh cánh quạt: bụi bám không đều (xưởng gỗ, dệt, buồng sơn) làm mất cân bằng động, gây rung, và về lâu dài có thể nứt vỏ hoặc gãy chân đế.
• Độ căng dây curoa (quạt gián tiếp): dây giãn gây trượt puly, làm giảm vòng quay và lưu lượng. Cần căng lại hoặc thay dây khi mòn.
• Kiểm tra bu lông và giảm chấn: rung kéo dài làm lỏng các mối bắt, nên siết lại khi bảo trì.
• Quan sát dấu hiệu bất thường: tiếng ồn mới, rung tăng, dòng điện tăng hoặc gió yếu đi đều là tín hiệu cần kiểm tra ngay.

Hướng dẫn thi công, xem lắp đặt quạt hướng trục công nghiệp.

5. Nextfan chú trọng gì khi sản xuất

Nextfan sản xuất trực tiếp, hơn 15 năm kinh nghiệm, đã lắp đặt trên 500 công trình trên cả nước, trong đó có dự án đèo Bảo Lộc (Lâm Đồng) với 4 quạt Jetfan. Về cấu tạo, ba điểm quyết định độ ổn định của hệ thống thông gió là:

• Vỏ quạt: vật liệu và độ dày phù hợp môi trường lắp đặt (thép sơn tĩnh điện hoặc inox).
• Động cơ: thương hiệu rõ nguồn gốc (ABB, Teco, TMX), đúng cấp bảo vệ và cấp cách điện.
• Cánh quạt: cân bằng động đạt yêu cầu để quạt chạy êm và bền vòng bi.

Nextfan khảo sát tận nơi, lắp đặt trọn gói, giao hàng nhanh miễn phí, bảo hành 18 tháng và bảo hành tận nơi đối với công trình.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Quạt hướng trục gồm những bộ phận nào? Gồm vỏ quạt, cánh quạt, động cơ, chân đế cùng phụ kiện (chớp che mưa, lưới bảo vệ).

2. Cánh quạt nhiều cánh hay ít cánh thì tốt hơn? Không có đáp án chung. Số cánh và góc nghiêng được thiết kế theo lưu lượng, cột áp và độ ồn cần đạt. Cánh nghiêng nhiều cho gió mạnh hơn nhưng cần động cơ lớn hơn và ồn hơn.

3. Vì sao quạt hướng trục không đẩy được gió xa qua ống dài? Vì quạt chỉ đẩy khối khí đi thẳng mà không nén khí. Cột áp thấp nên nhanh chóng bị trở lực của ống, co và lọc triệt tiêu. Trường hợp này nên dùng quạt cao áp hoặc quạt ly tâm.

4. Khi nào nên chọn quạt gián tiếp? Khi luồng khí nóng, có hóa chất ăn mòn hoặc bụi sơn, vì động cơ nằm ngoài luồng khí.

5. Bao lâu nên bảo dưỡng quạt một lần? Nên kiểm tra định kỳ, thường 3-6 tháng một lần, và ngắn hơn ở môi trường nhiều bụi hoặc hóa chất.

6. Nextfan bảo hành bao lâu? 18 tháng, có bảo hành tận nơi đối với công trình.

Tổng kết

Vật liệu vỏ, chất lượng động cơ và độ cân bằng của cánh là ba yếu tố quyết định độ êm, độ bền và hiệu quả của quạt hướng trục. Chọn đúng cấu tạo cho môi trường sử dụng sẽ tiết kiệm đáng kể chi phí bảo trì về sau.

Cần tư vấn chọn quạt cho công trình của bạn? Gửi diện tích, chiều cao và môi trường sử dụng cho Nextfan để được khảo sát và báo giá.

📞 Hotline/Zalo: 0913.834.085

Nextfan · Danh mục quạt hướng trục công nghiệp