Quạt hướng trục chịu nhiệt -chọn theo mức nhiệt và tiêu chuẩn

Chịu nhiệt” có hai nghĩa rất khác nhau. Một là quạt làm việc liên tục trong môi trường nóng (lò sấy, xưởng đúc, bếp công nghiệp). Hai là quạt hút khói PCCC, chỉ cần chịu nhiệt rất cao trong thời gian khẩn cấp (ví dụ 300°C hoặc 400°C trong 2 giờ). Hai loại cần động cơ, cấu tạo và hồ sơ khác nhau, nên phải xác định đúng nhu cầu trước khi chọn quạt.

Nhiều đơn vị mua quạt “chịu nhiệt” mà không hỏi rõ chịu bao nhiêu độ, trong bao lâu, hoặc dùng cho môi trường liên tục hay sự cố. Kết quả là quạt cháy động cơ khi vận hành thật, hoặc không đạt khi nghiệm thu PCCC. Bài này giúp bạn phân biệt các trường hợp, hiểu các thuật ngữ trên catalogue và chọn đúng loại. Nếu bạn cần nền tảng về loại quạt, xem trước cẩm nang quạt hướng trục từ A-Z.

1. “Chịu nhiệt” nghĩa là gì? Hai nhóm hoàn toàn khác nhau

Nhóm 1: Chịu nhiệt khi làm việc liên tục

Quạt chạy hằng ngày trong môi trường nóng: lò sấy, nhà sấy gỗ, xưởng đúc, lò nung, bếp công nghiệp, nhà máy gạch, thủy tinh. Yêu cầu quan trọng là quạt vận hành liên tục (chế độ S1) mà động cơ, vòng bi và vật liệu không xuống cấp nhanh. Động cơ thông dụng thường được thiết kế cho nhiệt độ môi trường tới khoảng 40°C; môi trường nóng hơn cần động cơ thiết kế riêng cho nhiệt độ cao (ví dụ dòng động cơ cho môi trường tới 90°C của ABB, cách điện lên tới cấp H).

Nhóm 2: Chịu nhiệt khẩn cấp (hút khói PCCC)

Quạt bình thường nằm yên hoặc chạy thông gió, chỉ cần hoạt động ở nhiệt độ rất cao trong thời gian giới hạn khi có cháy (chế độ khẩn cấp S2). Catalogue thường ghi dạng “F300” hoặc “F400”, nghĩa là chịu 300°C hoặc 400°C trong 2 giờ. Một số hãng quạt hút khói châu Âu công bố mức này theo tiêu chuẩn EN 12101-3, tiêu chuẩn đặt ra phương pháp thử và tiêu chí đánh giá cho quạt dùng trong hệ thống kiểm soát khói và nhiệt.

Điểm cần nhớ: quạt chịu nhiệt liên tục 90°C không có nghĩa là hút khói 300°C được, và ngược lại. Hãy hỏi nhà cung cấp rõ: chịu bao nhiêu độ, trong bao lâu, theo chế độ nào.

2. Chọn theo mức nhiệt

Mức nhiệt và thời gian cho từng công trình PCCC do hồ sơ thiết kế được thẩm duyệt quy định, nên không tự chọn theo catalogue chung.

3. Tiêu chuẩn và hồ sơ cần quan tâm

• EN 12101-3: tiêu chuẩn châu Âu cho quạt dùng trong hệ thống thông gió kiểm soát khói và nhiệt, áp dụng cho quạt thông thường và quạt phản lực (jet fan). Nhiều catalogue quạt hút khói dẫn tiêu chuẩn này kèm mức F300 hoặc F400.
• Quy định PCCC của công trình: tại Việt Nam, thiết bị phục vụ PCCC phải đáp ứng quy định hiện hành và hồ sơ thẩm duyệt. Thông số chịu nhiệt, hồ sơ chứng nhận và yêu cầu nghiệm thu cụ thể nên được xác nhận với đơn vị thiết kế và cơ quan PCCC.
• Cấp cách điện và cấp bảo vệ động cơ: cấp H (chịu nhiệt cao) và IP55 (chống bụi, tia nước) là thông số thường thấy ở động cơ quạt chịu nhiệt.

Khi so sánh báo giá, hãy yêu cầu xem hồ sơ của đúng model sẽ lắp, không chỉ hồ sơ chung của hãng.

4. Quạt hướng trục chịu nhiệt khác quạt thường ở đâu?

• Động cơ: cách điện cấp cao (F hoặc H), vòng bi và mỡ chịu nhiệt, thường có bảo vệ IP55.
• Vật liệu: vỏ thép (mạ kẽm hoặc sơn chịu nhiệt), cánh hợp kim nhôm đúc nguyên khối. Không dùng nhựa hay vật liệu dễ biến dạng khi nóng.
• Kết cấu: quạt hút khói thường là kiểu nối ống hoặc kiểu treo tường có chớp. Quạt gián tiếp tách động cơ khỏi luồng khí nóng. Về nguyên lý và cấu tạo chung, xem bóc tách cấu tạo và nguyên lý hoạt động của quạt hướng trục.

5. Quạt trực tiếp hay gián tiếp khi cần chịu nhiệt?

• Trực tiếp: động cơ nằm ngay trong luồng khí. Phù hợp khi nhiệt độ luồng khí nằm trong giới hạn động cơ, hoặc quạt hút khói PCCC đã thiết kế động cơ chịu nhiệt.
• Gián tiếp: cánh quay qua dây đai, động cơ đặt ngoài luồng khí nóng, hóa chất hoặc bụi. Là lựa chọn tự nhiên cho luồng khí nóng liên tục. Xem so sánh quạt hướng trục trực tiếp và gián tiếp và trang sản phẩm quạt hướng trục gián tiếp TC30 (giá từ 7.800.000 đồng, chưa VAT).

6. Sáu bước chọn quạt hướng trục chịu nhiệt

1. Xác định bài toán: chịu nhiệt liên tục hay chỉ khẩn cấp (PCCC).
2. Xác định nhiệt độ luồng khí và nhiệt độ môi trường tại vị trí lắp quạt.
3. Xác định thời gian chịu nhiệt (liên tục hay ví dụ 2 giờ).
4. Tính lưu lượng và cột áp của hệ thống. Xem hướng dẫn tính toán lưu lượng gió và cột áp quạt hướng trục. Nếu ống dài, nhiều co, cân nhắc quạt hướng trục cao áp.
5. Chọn kiểu truyền động và vật liệu theo môi trường (nóng, ẩm, bụi, hóa chất).
6. Kiểm tra hồ sơ của đúng model: thông số chịu nhiệt, cấp cách điện, cấp bảo vệ, yêu cầu PCCC nếu có.

7. Những sai lầm thường gặp

• Dùng quạt thường cho môi trường nóng: động cơ quá nhiệt, cháy cuộn dây, hỏng vòng bi.
• Nhầm “chịu nhiệt liên tục” với “hút khói PCCC”: hai loại có yêu cầu khác hẳn, không thay thế cho nhau.
• Chỉ nhìn giá: quạt không rõ nguồn gốc ghi “chịu nhiệt” nhưng không có hồ sơ, dễ không đạt nghiệm thu.
• Quên nguồn điện ưu tiên: quạt hút khói phải có nguồn dự phòng để chạy khi mất điện lưới.
• Bỏ qua ống gió chịu nhiệt: ống tôn thường không phù hợp cho đường ống hút khói theo yêu cầu thiết kế.

Chi tiết cho hành lang chung cư, nhà cao tầng: hệ thống hút khói hành lang sự cố PCCC.

8. Giải pháp từ Nextfan

Nextfan sản xuất quạt công nghiệp trực tiếp, hơn 15 năm kinh nghiệm, đã lắp đặt trên 500 công trình, động cơ thương hiệu ABB, Teco, TMX.

• Quạt hút khói PCCC: quạt hướng trục hút khói PCCC, giá từ 4.800.000 đồng (chưa VAT). Thông số chịu nhiệt của từng model được xác nhận khi báo giá.
• Quạt gián tiếp cho luồng khí nóng: quạt hướng trục gián tiếp TC30.
• Dự án thực tế: cung cấp 8 quạt hướng trục chịu nhiệt cho dự án PCCC nhà xưởng may mặc tại Bình Định.
• Khảo sát tận nơi, tính lưu lượng và cột áp theo thực tế, lắp đặt trọn gói, giao hàng nhanh miễn phí, bảo hành 18 tháng, bảo hành tận nơi đối với công trình.

📞 Hotline/Zalo: 0913.834.085

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Quạt hướng trục chịu nhiệt chịu được bao nhiêu độ? Tùy loại. Quạt cho môi trường nóng liên tục chịu mức nhiệt thấp hơn nhiều so với quạt hút khói PCCC, vốn chỉ cần chịu nhiệt rất cao trong thời gian khẩn cấp (ví dụ 300°C hoặc 400°C trong 2 giờ). Hãy hỏi rõ mức nhiệt, thời gian và chế độ vận hành.

2. F300 và F400 nghĩa là gì? Là ký hiệu thường dùng trong catalogue quạt hút khói châu Âu: chịu 300°C hoặc 400°C trong 2 giờ. Công trình ở Việt Nam cần đối chiếu với yêu cầu thẩm duyệt PCCC của chính công trình.

3. Quạt chịu nhiệt có thay thế quạt hút khói PCCC được không? Không tự động. Quạt chịu nhiệt liên tục không có nghĩa là đạt yêu cầu hút khói khẩn cấp. Quạt PCCC cần thông số và hồ sơ theo yêu cầu thiết kế.

4. Quạt gián tiếp có chịu nhiệt tốt hơn trực tiếp không? Với luồng khí nóng liên tục, thường có, vì động cơ đặt ngoài luồng khí nóng. Đổi lại cần bảo dưỡng dây đai.

5. Có làm quạt chịu nhiệt theo yêu cầu riêng không? Có thể thiết kế theo yêu cầu công trình sau khi khảo sát. Gửi nhiệt độ luồng khí, thời gian vận hành và lưu lượng cho Nextfan.

6. Nextfan bảo hành bao lâu? 18 tháng, có bảo hành tận nơi đối với công trình.

Kết luận

Chọn quạt hướng trục chịu nhiệt bắt đầu bằng việc trả lời đúng ba câu hỏi: chịu bao nhiêu độ, trong bao lâu, liên tục hay khẩn cấp. Có đáp án rõ, bạn sẽ chọn đúng động cơ, kiểu truyền động và hồ sơ, tránh lãng phí hoặc không đạt nghiệm thu.

Cần tư vấn quạt chịu nhiệt cho công trình của bạn? Gửi nhiệt độ luồng khí, thời gian vận hành và bản vẽ cho Nextfan để được tính toán và báo giá.

📞 Gọi ngay: 0913.834.085

Nextfan · Danh mục quạt hướng trục công nghiệp · Bảng báo giá quạt hướng trục

Nguồn tham khảo

• SFS-EN 12101-3:2015, phạm vi tiêu chuẩn quạt hút khói và nhiệt
• Sodeca, quạt hút khói 400°C/2h và 300°C/2h
• ABB, động cơ cho môi trường nhiệt độ cao