Quạt hút bụi đặt trước hay sau bộ lọc? Chọn theo loại lọc và loại bụi

Khi thiết kế hệ thống hút bụi, câu hỏi hay gặp là quạt hút bụi đặt trước hay sau bộ lọc. Câu trả lời ngắn: với túi vải và cartridge, quạt thường đặt sau bộ lọc để quạt chỉ xử lý khí đã sạch. Với cyclone và các loại bụi thô như mùn cưa, phoi bào, quạt có thể đặt trước nếu chọn đúng loại quạt. Bài này giải thích vì sao, và khi nào nên làm ngược lại.

Trả lời nhanh

Hai cách bố trí khác nhau thế nào

Quạt sau bộ lọc (còn gọi là hút qua lọc): khí bụi đi từ miệng hút, qua cyclone hoặc túi lọc, rồi mới tới quạt. Quạt hút ở phía sau nên toàn bộ phía trước quạt, gồm ống và thiết bị lọc, ở áp âm. Phía quạt chỉ có khí sạch.

Quạt trước bộ lọc (đẩy vào lọc): khí bụi đi qua quạt trước, rồi quạt đẩy vào thiết bị lọc. Thiết bị lọc ở áp dương. Mọi hạt bụi đều đi qua cánh quạt.

So sánh hai cách bố trí

Với phần lớn nhà xưởng cần sạch không khí, quạt sau lọc là lựa chọn ít rủi ro hơn.

Chọn theo từng loại bộ lọc

Túi vải (bag filter)

Túi vải cần thân kín và áp ổn định. Đặt quạt sau túi vải là cấu hình phổ biến vì quạt chạy với khí sạch, ít mòn và ít rung. Điểm cần nhớ: túi bám bụi làm trở lực tăng dần, nên cột áp quạt phải có dư. Cách tính xem cột áp quạt hút bụi công nghiệp. Về chọn quạt cho bag filter xem quạt ly tâm cao áp hút bụi bagfilter, và về công nghệ lọc xem cẩm nang hệ thống lọc bụi túi vải.

Cartridge

Cartridge có bề mặt lọc xếp nếp, dễ hỏng nếu bụi mài mòn lọt vào hoặc ẩm dính. Cách bố trí thường dùng giống túi vải: quạt sau cartridge, thân lọc kín, áp âm. Khí đã lọc đi qua quạt nên quạt không bị bám bụi.

Cyclone

Cyclone chủ yếu tách bụi thô, không lọc được bụi rất mịn (xem cyclone có lọc bụi mịn được không). Có hai cách bố trí:

• Quạt sau cyclone: quạt chỉ còn lại phần bụi mịn đi theo khí. Mòn cánh ít hơn so với để toàn bộ bụi đi qua quạt.
• Quạt trước cyclone: mùn cưa, phoi bào đi qua quạt rồi mới vào cyclone. Cách này gặp ở một số xưởng gỗ nhưng quạt phải chịu va đập, cánh dày và cân bằng tốt, và cần kiểm tra thường xuyên. Tìm hiểu thêm về hệ thống lọc bụi cyclone.

Cyclone cộng túi lọc

Đây là hệ phổ biến cho xưởng gỗ và cơ khí: cyclone tách bụi thô trước, túi lọc giữ bụi mịn, quạt đặt cuối sau túi lọc. Bụi thô đã được tách nên quạt và túi lọc đều bền hơn.

Chọn theo loại bụi

Ba điều cần chú ý khi quyết định

1. Rò rỉ: áp âm hay áp dương

Hệ ở áp âm (quạt sau lọc) nếu có khe hở sẽ hút khí vào, bụi không phát tán ra xưởng. Lưu lượng tại miệng hút giảm đi một phần. Hệ ở áp dương nếu rò sẽ thổi bụi ra ngoài. Vì vậy, trong nhà xưởng, áp âm thường được ưu tiên.

2. Cột áp phải tính cho cả đường đi

Dù đặt quạt ở đâu, quạt vẫn phải thắng tổng trở lực. Với quạt sau lọc, quạt phải thắng cả đoạn hút phía trước và trở lực của lọc. Xem tổn thất áp suất trên đường ống hút bụi và quạt ly tâm hút bụi: chọn loại nào theo trở lực hệ thống.

3. Cháy nổ và tia lửa

Bụi gỗ mịn, bột hữu cơ, bụi sơn có thể cháy hoặc nổ trong những điều kiện nhất định. Tia lửa từ mạt kim loại lẫn vào luồng khí và va vào cánh quạt là một nguồn gây cháy. Với công trình có nguy cơ này, nên tính thiết bị tách tia lửa, nối đất, và cân nhắc quạt hút công nghiệp phòng nổ. Cần có người tính an toàn cho từng công trình, không áp dụng chung.

Checklist 5 câu để chọn nhanh

1. Bụi thô hay mịn? Mịn thì ưu tiên quạt sau lọc.
2. Có mài mòn không? Có thì tránh để bụi đi qua quạt.
3. Lọc là túi vải, cartridge hay chỉ cyclone?
4. Xưởng có cần sạch không khí và tránh bụi lọt ra ngoài không? Nếu có thì ưu tiên áp âm.
5. Trở lực tổng của hệ thống là bao nhiêu Pa, kể cả khi túi lọc đã bám bụi?

Lỗi hay gặp

1. Đặt quạt trước túi vải với bụi mài mòn làm cánh nhanh mòn, rung, hỏng ổ bi.
2. Thân lọc không kín khiến hệ hút lọt khí, lưu lượng tại miệng hút yếu hơn tính toán.
3. Chỉ tính trở lực khi túi còn sạch, sau vài tuần túi bám bụi, hệ hút yếu. Xem thêm hướng dẫn vận hành và bảo dưỡng hệ thống hút bụi.
4. Dùng quạt thông thường làm quạt hút phoi, mùn mà không tính độ bền cánh.

Câu hỏi thường gặp

Đặt quạt sau túi vải hay trước túi vải tốt hơn?
Thường sau túi vải. Quạt chạy với khí đã lọc nên ít mòn, ít bám bụi và chạy êm hơn. Đặt trước chỉ nên dùng khi bố trí mặt bằng bắt buộc và bụi không quá mài mòn.

Mùn cưa có đi qua quạt được không?
Có thể, nếu quạt được chọn cho tải này. Cánh phải dày, cân bằng tốt và được kiểm tra định kỳ. Cách an toàn hơn là cho cyclone tách mùn trước, rồi quạt đặt sau cyclone.

Áp âm hay áp dương cho xưởng?
Trong nhà xưởng, áp âm thường được ưu tiên vì khi rò rỉ, khí được hút vào thay vì thổi bụi ra. Quyết định cuối cùng phụ thuộc loại bụi và bố trí mặt bằng.

Đặt quạt ở đâu thì cần cột áp lớn hơn?
Cột áp phải tính cho cả hệ thống, không phụ thuộc đơn giản vào vị trí. Điều quan trọng là cộng đúng trở lực của ống, cyclone và lọc.

Nhờ Nextfan xem bố trí cho xưởng của bạn

Nextfan sản xuất trực tiếp, hơn 15 năm kinh nghiệm, trên 500 công trình. Gửi sơ đồ mặt bằng, loại bụi và thiết bị lọc đang dùng hoặc dự kiến, kỹ thuật sẽ đề xuất vị trí đặt quạt và cấu hình phù hợp.

📞 Hotline/Zalo: 0913.834.085

Xem thêm: cách chọn quạt hút bụi công nghiệp, danh mục quạt hút bụi công nghiệp, quạt hút bụi bị yếu: cách đo để tìm nguyên nhân, danh mục hệ thống hút bụi công nghiệp.

Xem thêm: giải pháp hệ thống hút bụi công nghiệp toàn diện.