Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Kiên thức hệ thống hút bụi
Quạt hút bụi 1 pha hay 3 pha? Khi nào cần biến tần
12
Th10
Th10
Chọn quạt xong, câu hỏi tiếp theo thường là điện: quạt hút bụi 1 pha hay 3 pha, có cần biến tần không, khởi động thế nào để không sụt áp. Chọn sai ở bước này gây ra những lỗi rất cụ thể: nhảy aptomat khi bật, dây nóng, quạt không đạt tốc độ. Bài này giúp bạn quyết định theo công suất, nguồn điện sẵn có và cách vận hành.
Nội dung
So sánh nhanh quạt 1 pha và 3 pha
| Tiêu chí | Quạt 1 pha | Quạt 3 pha |
|---|---|---|
| Nguồn điện | 220 V, 2 dây | 380 V, 3 dây pha |
| Công suất thường gặp | Nhỏ | Từ nhỏ đến rất lớn |
| Dòng điện cùng công suất | Lớn hơn nhiều | Nhỏ hơn |
| Khởi động | Cần tụ, mô-men khởi động thường yếu hơn | Khởi động tốt hơn, nhiều phương án |
| Dây dẫn, aptomat | Phải chọn lớn hơn | Nhỏ hơn cho cùng công suất |
| Điều chỉnh tốc độ | Khó hơn | Dễ bằng biến tần |
Mô tơ 1 pha thường chỉ gặp ở công suất nhỏ. Với quạt hút bụi công nghiệp từ vài HP trở lên, 3 pha là lựa chọn thông thường.
Dòng điện chênh nhau bao nhiêu?
Cùng công suất, quạt 1 pha 220 V kéo dòng gấp khoảng 3 lần quạt 3 pha 380 V. Bảng dưới là tính minh họa, với giả định hiệu suất mô tơ 85% và hệ số công suất 0,8:
| Công suất mô tơ | Dòng 3 pha, 380 V | Dòng 1 pha, 220 V |
|---|---|---|
| 1,5 kW | khoảng 3,4 A | khoảng 10 A |
| 2,2 kW | khoảng 4,9 A | khoảng 14,7 A |
| 3,7 kW | khoảng 8,3 A | khoảng 24,7 A |
| 5,5 kW | khoảng 12,3 A | khoảng 36,8 A |
| 7,5 kW | khoảng 16,8 A | khoảng 50,1 A |
Dòng càng lớn thì dây, aptomat và công tơ càng phải lớn, và sụt áp trên dây càng nhiều. Đó là lý do công suất tăng lên thì gần như bắt buộc phải dùng 3 pha. Số liệu thật phụ thuộc đúng mô tơ, hãy dùng nhãn mô tơ làm chuẩn.
Nếu xưởng chỉ có điện 1 pha
Có hai hướng:
- Dùng quạt công suất nhỏ có mô tơ 1 pha, phù hợp xưởng nhỏ, ít điểm hút.
- Dùng mô tơ 3 pha qua biến tần có ngõ vào 1 pha và ngõ ra 3 pha. Phương án này thường dùng cho công suất nhỏ và cần chọn đúng model biến tần theo dòng điện. Với công suất lớn nên kéo điện 3 pha cho xưởng.
Khởi động: bật thẳng, sao-tam giác, khởi động mềm hay biến tần
Mô tơ 3 pha khi khởi động trực tiếp có dòng khởi động rất lớn, thường vào khoảng 5 đến 7 lần dòng định mức tùy mô tơ. Quạt ly tâm có bánh công tác nặng nên khởi động lâu hơn, dòng cao kéo dài hơn.
| Cách khởi động | Dòng khởi động | Khi nào dùng |
|---|---|---|
| Trực tiếp | Cao nhất | Công suất nhỏ, nguồn điện khỏe |
| Sao-tam giác | Giảm còn khoảng 1/3 so với trực tiếp | Công suất trung bình, mô tơ đấu tam giác khi chạy |
| Khởi động mềm | Tăng dần theo cài đặt | Muốn êm, giảm sốc cơ khí |
| Biến tần | Điều khiển được, tăng tốc từ từ | Cần điều chỉnh tốc độ khi vận hành |
Với quạt công suất lớn, cách khởi động và bảo vệ cũng được phân tích ở bài quạt hướng trục 25HP: cách khởi động và điều khiển. Nguyên tắc cũng áp dụng cho quạt ly tâm.
Khi nào nên dùng biến tần cho quạt hút bụi
Biến tần không bắt buộc, nhưng đáng đầu tư khi:
- Số điểm hút chạy cùng lúc thay đổi. Xưởng gỗ, cơ khí thường mở đóng nhiều nhánh trong ngày.
- Túi lọc bám bụi dần. Biến tần cho phép tăng tốc bù trở lực, rồi giảm lại khi vệ sinh.
- Muốn tiết kiệm điện. Giảm tốc quạt làm công suất giảm rất mạnh.
- Cần khởi động êm và tránh sốc dòng cho lưới điện xưởng.
Vì sao giảm tốc lại tiết kiệm điện nhiều
Theo quy luật quạt, khi giảm tốc độ: lưu lượng giảm theo tỷ lệ tốc độ, cột áp giảm theo bình phương, công suất giảm theo lập phương.
| Tốc độ còn lại | Lưu lượng | Cột áp | Công suất tiêu thụ |
|---|---|---|---|
| 90% | 90% | 81% | 73% |
| 80% | 80% | 64% | 51% |
| 70% | 70% | 49% | 34% |
Giảm tốc 20% chỉ làm lưu lượng giảm 20% nhưng công suất gần một nửa. Còn dùng van gió để bóp lưu lượng thì công suất giảm ít hơn nhiều. Vì vậy với hệ cần điều chỉnh lưu lượng, biến tần thường có lợi hơn van.
Điều khiển theo áp suất ống
Cách điều khiển thực tế trong hệ nhiều nhánh: gắn cảm biến áp suất tĩnh trong ống chính, đặt giá trị áp mong muốn. Biến tần tự tăng giảm tốc quạt để giữ áp ổn định khi các nhánh đóng mở. Nhờ đó vận tốc gió trong ống không rớt quá thấp (bụi lắng) hay quá cao (tốn điện, ồn).
Những điều cần lưu ý khi dùng biến tần
- Không giảm tốc quá thấp. Vận tốc gió trong ống phải đủ cuốn bụi đi, nếu không bụi lắng trong ống.
- Mô tơ tự làm mát bằng quạt gắn trục sẽ nóng hơn khi chạy tốc độ thấp kéo dài. Cần kiểm tra theo hướng dẫn của hãng mô tơ.
- Biến tần không sửa được quạt sai cỡ. Nếu quạt không đủ cột áp ở tốc độ định mức thì tăng tần số quá mức chỉ làm quá tải mô tơ.
- Chọn biến tần theo dòng mô tơ, không chỉ theo kW, và theo nguồn cấp 1 pha hay 3 pha.
- Tiếp địa và dây cáp có chống nhiễu theo khuyến nghị của hãng biến tần.
Đấu điện và bảo vệ
- Đấu theo nhãn mô tơ. Mô tơ ghi điện áp và kiểu đấu (sao hoặc tam giác). Đấu sai điện áp có thể cháy mô tơ.
- Kiểm tra chiều quay sau khi đấu lại. Quạt ly tâm quay ngược vẫn chạy nhưng hút rất yếu.
- Rơ le nhiệt hoặc bảo vệ quá tải đặt theo dòng định mức của mô tơ.
- Tiếp địa đầy đủ. Với bụi dễ cháy nổ, nối đất thiết bị là một phần của an toàn. Xem quạt hút công nghiệp phòng nổ.
Sơ đồ so sánh
Cách chọn nhanh
- Công suất nhỏ, xưởng chỉ có 1 pha: mô tơ 1 pha hoặc 3 pha qua biến tần 1 pha vào.
- Từ vài HP trở lên: dùng 3 pha.
- Công suất lớn hoặc nguồn điện yếu: thêm khởi động mềm hoặc biến tần.
- Nhiều nhánh, tải thay đổi trong ngày: biến tần kèm cảm biến áp.
- Tải ổn định, chỉ cần đủ và rẻ: 3 pha khởi động sao-tam giác thường là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Quạt hút bụi 1 pha có dùng được cho xưởng không?
Dùng được với công suất nhỏ. Công suất tăng lên thì dòng 1 pha quá lớn, nên chuyển sang 3 pha.
Biến tần có làm quạt hút khỏe hơn không?
Không. Biến tần giúp điều chỉnh tốc độ và tiết kiệm điện. Tăng tần số quá định mức có thể quá tải mô tơ.
Có thể dùng biến tần cho mọi quạt hút bụi không?
Phần lớn mô tơ 3 pha dùng được với biến tần, nhưng cần chọn biến tần đúng dòng và kiểm tra khả năng làm mát của mô tơ ở tốc độ thấp.
Khởi động sao-tam giác hay khởi động mềm tốt hơn?
Sao-tam giác rẻ, đủ dùng cho nhiều trường hợp. Khởi động mềm êm hơn, ít sốc cơ khí hơn, giá cao hơn.
Nhờ Nextfan tư vấn phương án điện cho quạt hút bụi
Nextfan sản xuất trực tiếp, hơn 15 năm kinh nghiệm, trên 500 công trình. Gửi nguồn điện hiện có (1 pha hay 3 pha, công suất đăng ký), công suất quạt dự kiến và số nhánh hút, kỹ thuật sẽ đề xuất cách khởi động và có cần biến tần không.
📞 Hotline/Zalo: 0913.834.085
Xem thêm: quạt hút bụi xưởng gỗ: chọn công suất 3HP, 5HP, 7,5HP, 10HP, cách chọn quạt hút bụi công nghiệp, bảo trì quạt hút bụi, danh mục hệ thống hút bụi công nghiệp.
