Chọn quạt ly tâm cao áp cho thổi lò, lò hơi và sấy tuy nen: lưu lượng, cột áp, an toàn

Thổi lò, cấp gió cho lò hơi, lò gạch tuy nen hay buồng sấy đều cần một loại quạt giống nhau ở điểm cốt lõi: lưu lượng không lớn nhưng cột áp phải cao, vì gió phải xuyên qua ống nhỏ, van, đầu đốt hoặc lớp nguyên liệu. Quạt thông gió thông thường thiếu áp sẽ khiến lửa yếu, nhiệt không đều, sấy chậm. Bài này hướng dẫn cách chọn quạt ly tâm cao áp cho nhóm ứng dụng này, dựa trên dòng siêu cao áp QLTSC, 9-26A và gián tiếp QLGT của Nextfan, kèm ví dụ minh họa lấy từ bảng thông số thật.

Nextfan sản xuất quạt công nghiệp trực tiếp, hơn 15 năm kinh nghiệm và hơn 500 công trình. Phần nào là ước tính theo kinh nghiệm, bài sẽ ghi rõ.

Vì sao thổi lò và sấy cần quạt cao áp?

Trong lò đốt, lò hơi, lò nung, gió cấp vào đóng vai trò cung cấp oxy cho quá trình cháy. Gió phải đi qua đường ống, van chỉnh, đầu đốt hoặc ghi lò và lớp nhiên liệu. Mỗi điểm đó là một trở lực. Với buồng sấy và dây chuyền sản xuất tole, gió thổi qua nhiều lỗ nhỏ, ống nhánh hoặc khe, trở lực cũng lớn.

Quạt hướng trục và quạt ly tâm thấp áp rất tốt khi cần nhiều gió ở áp thấp, nhưng khi trở lực lên đến hàng ngàn Pa thì lưu lượng tụt rất nhanh. Quạt ly tâm cao áp giữ được lưu lượng ở áp lớn, đó là lý do nó được dùng cho nhóm ứng dụng này. Nếu còn phân vân giữa hai loại quạt, xem bài quạt hướng trục hay quạt ly tâm.

Quạt thổi cấp gió khác quạt hút khí nóng như thế nào?

Đây là điểm quan trọng nhất cần phân biệt trước khi chọn:

• Quạt cấp gió (thổi): hút không khí sạch ở nhiệt độ môi trường rồi thổi vào lò hoặc buồng sấy. Quạt cao áp thông thường như QLTSC và 9-26A phù hợp với trường hợp này.
• Quạt hút khói, khí thải nóng: hút khí đã qua quá trình cháy, nhiệt độ cao, có thể có bụi và hóa chất. Đây là bài toán khác, cần quạt chịu nhiệt, vật liệu và kết cấu riêng. Xem bài quạt chịu nhiệt 400°C khác quạt thông gió thường ở đâu.

Trang sản phẩm 9-26A khuyến cáo nhiệt độ dòng khí đi qua quạt dưới 80°C. Vì vậy cấp khí tươi cho lò là phù hợp, còn hút khói nóng thì không nên dùng quạt này.

Bốn bước chọn quạt cho thổi lò, lò hơi, sấy

Bước 1: Xin thông số gió từ vòng đốt hoặc nhà cung cấp lò

Lưu lượng gió cấp phụ thuộc loại nhiên liệu, công suất đầu đốt và hệ số không khí. Đây không phải con số nên ước đoán. Nhà cung cấp lò, vòng đốt hoặc thiết bị sấy thường ghi rõ lưu lượng gió và áp suất cần tại cửa cấp. Hãy xin hai số này trước, vì nó quyết định cả lưu lượng lẫn cột áp tối thiểu.

Bước 2: Cộng trở lực trên đường gió

Cột áp quạt phải lớn hơn tổng các trở lực sau:

• Ma sát trong ống thẳng và tổn thất tại co, tê, côn thu. Nguyên tắc tính có trong bài tổn thất áp suất trên đường ống hút bụi, áp dụng tương tự cho ống cấp gió.
• Trở lực van điều chỉnh khi mở một phần.
• Áp suất cần tại đầu đốt, ghi lò hoặc lớp nguyên liệu, lấy từ nhà cung cấp thiết bị.
• Dự phòng. Theo kinh nghiệm của đội kỹ thuật Nextfan, nên dự phòng cột áp vài chục phần trăm tùy độ tin cậy của số liệu.

Bước 3: Đối chiếu bảng thông số

Với lưu lượng từ vài trăm đến vài ngàn m³/h và cột áp từ 2.500 đến 6.500 Pa, dòng siêu cao áp QLTSC là điểm khởi đầu. Bảng dưới (380V, 2800 v/p) lấy từ trang sản phẩm:

Khi cần lưu lượng lớn hơn ở cột áp 3.000–6.000 Pa, xem 9-26A (công suất 3 đến 18,5 kW, cột áp đến 6.035 Pa) hoặc QLGT (lưu lượng đến 21.000 m³/h, cột áp đến 4.800 Pa). Với hệ thống rất lớn, cột áp trên khoảng 6.000 Pa hoặc lưu lượng hàng chục ngàn m³/h, xem 9-19D và 9-26D.

Bước 4: Chọn vật liệu, điện và điều khiển

Chọn thép CT3 sơn tĩnh điện cho môi trường thông thường, inox 304 khi có hơi hóa chất hoặc ẩm cao. Xem điện áp 380V và khởi động mềm hoặc biến tần cho công suất lớn. Biến tần cho phép chỉnh lưu lượng theo tải lò, tiết kiệm điện hơn so với bóp van liên tục.

Ba ví dụ minh họa (số liệu minh họa)

Ví dụ 1: lò cần gió cấp nhỏ. Vòng đốt cần 1.100 m³/h. Trở lực ước tính: ống và co 800 Pa, van 300 Pa, đầu đốt và lớp nhiên liệu 1.800 Pa, tổng 2.900 Pa. Cộng dự phòng khoảng 15% được khoảng 3.335 Pa. QLTSC-2P 03 (3 HP) cho 1.100 m³/h tại 3.500 Pa, đạt yêu cầu với dự phòng rất nhỏ. Nếu số liệu trở lực chưa chắc chắn, nên xem model lớn hơn một cấp.

Ví dụ 2: buồng sấy cần cột áp cao hơn. Hệ thống cần khoảng 2.000 m³/h tại 4.200 Pa. QLTSC-2P 7.5 (7,5 HP) cho 2.100 m³/h tại 4.500 Pa, đáp ứng với dự phòng khoảng 7%. Nếu muốn dự phòng lớn hơn, xem model 10 HP hoặc trao đổi với Nextfan.

Ví dụ 3: cần lưu lượng gần 3.000 m³/h. Cột áp cần khoảng 3.600 Pa, khí sạch, nhiệt độ dưới 80°C. Thử 9-26A model 5.5 kW (2900 v/p): dải lưu lượng 2.198 ~ 3.215 m³/h, cột áp 3.852 ~ 3.407 Pa. Nội suy đơn giản, tại 3.000 m³/h cột áp quạt khoảng 3.500 Pa, thấp hơn yêu cầu 3.600 Pa một chút, nên model này chưa đạt. Model 7.5 kW (4.5A) có dải 3.130 ~ 3.685 m³/h và cột áp 4.910 ~ 4.776 Pa, đáp ứng với dự phòng lớn. Ví dụ này cho thấy lý do phải đọc cả hai dải thay vì chỉ nhìn lưu lượng.

Ba ví dụ chỉ dùng để minh họa cách đọc bảng. Con số trở lực thực tế khác nhau giữa các lò, nên cần số liệu của chính hệ thống để Nextfan đối chiếu. Cách đọc đường đặc tính và chọn điểm làm việc được giải thích trong bài chọn quạt ly tâm cao áp theo lưu lượng và cột áp.

Lưu ý an toàn và lắp đặt

• Đặt quạt xa nguồn nhiệt bức xạ: động cơ và vòng bi chịu nhiệt kém. Nếu phải đặt gần lò, cần che chắn hoặc tăng khoảng cách.
• Lọc gió đầu vào: bụi bám cánh làm lệch tâm, giảm lưu lượng. Bài vì sao phải cân bằng động cánh quạt ly tâm giải thích hậu quả của lệch tâm.
• Liên động an toàn: với lò hơi và lò đốt, quạt cấp gió thường là một phần của chuỗi điều khiển đốt. Việc thiết kế liên động và quy định an toàn cần tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất lò và quy định hiện hành do đơn vị có thẩm quyền ban hành.
• Chống rung: dùng khớp nối mềm và đế giảm chấn để rung không truyền vào đường ống, nhất là khi quạt chạy vòng tua cao 2800–2980 v/p.
• Khu vực nguy cơ cháy nổ: nếu môi trường có khí hoặc bụi dễ cháy nổ, cần quạt phòng nổ. Xem bài quạt hút chống cháy nổ: khi nào cần dùng và cách chọn.

Điều chỉnh lưu lượng: bóp van hay biến tần?

Khi tải lò hoặc buồng sấy thay đổi, có hai cách chỉnh gió. Bóp van rẻ, đơn giản nhưng quạt vẫn chạy hết tốc độ nên tốn điện và dịch điểm làm việc về phía cột áp cao. Biến tần giảm vòng tua, nên giảm cả lưu lượng và cột áp; hợp khi tải thay đổi nhiều. Với dòng QLGT truyền động dây đai, còn có cách thứ ba là đổi puly để chỉnh vòng tua cố định. Chọn cách nào phụ thuộc mức độ thay đổi của tải và ngân sách, và nên thảo luận với Nextfan trước khi đặt hàng.

Bảo dưỡng ngắn gọn

Quạt cấp gió thường chạy liên tục theo lò, nên cần lịch kiểm tra định kỳ: nghe tiếng bạc đạn, kiểm tra rung, siết bu lông chân đế, vệ sinh cánh và lưới lọc đầu vào, theo dõi dòng điện motor. Dòng điện tăng bất thường thường báo hiệu nghẹt gió hoặc hỏng bạc đạn. Lịch kiểm tra mẫu có trong bài bảo trì quạt hút bụi: ổ bi, dây đai, cân bằng động.

Câu hỏi thường gặp

Quạt nào phù hợp thổi lò hơi nhỏ?
Với lưu lượng từ vài trăm đến vài ngàn m³/h và cột áp 2.500–6.500 Pa, bắt đầu từ dòng QLTSC. Chốt model sau khi có thông số gió và áp tại cửa cấp từ nhà cung cấp lò.

Dùng được quạt này để hút khói lò không?
Không nên. Khói lò nóng cần quạt chịu nhiệt chuyên dụng. Quạt 9-26A khuyến cáo nhiệt độ dòng khí dưới 80°C.

Có nên chọn quạt dư công suất để chắc ăn?
Chỉ dự phòng vừa phải. Quạt dư nhiều phải bóp van, tốn điện và chạy lệch điểm làm việc.

Giá quạt siêu cao áp bao nhiêu?
Theo bảng thông số, từ 4.170.000đ (1 HP, motor TQ/VN) đến 31.490.000đ (25 HP); motor TECO/ABB cao hơn. Xem chi tiết ở bài bảng giá quạt ly tâm cao áp 2026.

Có đặt quạt theo yêu cầu riêng không?
Có. Nextfan sản xuất trực tiếp và nhận chế tạo theo thông số, vật liệu riêng; dòng siêu cao áp cần đặt hàng theo yêu cầu.

Xem toàn bộ các dòng tại danh mục quạt ly tâm cao áp. Cần tư vấn chọn quạt cho lò hoặc buồng sấy, gửi cho Nextfan thông số vòng đốt và sơ đồ đường ống qua hotline/Zalo 0913.834.085 hoặc email kt.nextfan@gmail.com.

Xem thêm: giải mã ký hiệu quạt ly tâm 9-19, 9-26 và xử lý quạt cao áp bị rung, nóng motor, gió yếu.